Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

2014 Yılında Elde Edilen Mesken ve İşyeri Kira Gelirinin Beyanı
Konuyu Açan Kişi: hust59®
Cevap Sayısı: 0
Görüntülenme Sayısı: 1063

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
2014 Yılında Elde Edilen Mesken ve İşyeri Kira Gelirinin Beyanı
Yazar Mesaj
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,613
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #1
2014 Yılında Elde Edilen Mesken ve İşyeri Kira Gelirinin Beyanı
2014 Yılında Elde Edilen Mesken ve İşyeri Kira Gelirinin Beyanı adlı makalenin yasal tüm hakları Yazar: İmdat TÜRKAY* ( a) ait olup
E-Yaklaşım / Mart 2015 / Sayı: 267 ' de yayınlanmıştır



I- GİRİŞ

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1. maddesine göre, gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabi olup, gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Aynı Kanun’un 2. maddesinde ise, vergilendirilecek yedi gelir unsurundan bir tanesi de Gayrimenkul Sermeye İradı olarak belirlenmiştir. Kira gelirine konu olan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır. Gelir Vergisi Kanunu’nda gelirin elde edilmesi “tahakkuk”, “hukuki ve ekonomik tasarruf” ve “tahsil” esasına bağlanmıştır. Gayrimenkul sermaye iradında elde etme tahsil esasına bağlanmıştır. Tahsil Esası, gelirin nakit veya ayın şeklinde maddi bir kıymet veya gayri maddi bir servet unsuru olarak, sahibinin mal varlığına dahil olmasıdır. Dolayısıyla, tahsil edilmeyen kira geliri elde edilmiş sayılmadığı için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecektir. Bu çalışmada, 2014 yılında sadece mesken veya işyeri kira geliri elde edilmesi hali ile hem mesken hem de işyeri kira gelirinin birlikte elde edilmesi durumunda hangi şartlarda Mart/2015 ayında Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verilmesi gerektiği konusu incelenecektir.

II- GAYRİMENKUL SERMAYE İRADININ MÜKELLEFİ

Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesine göre, kira gelirine konu olan mal ve hakların; sahipleri-malikleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak hakkı sahipleri, intifa hakkı sahipleri ile kiralanmış bir mal veya hakkın kiraya verilmesi durumunda kiracıları gayrimenkul sermaye iradının mükellefidir.

III- GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARINDA GAYRİSAFİ HASILAT

Gelir Vergisi Kanunu’nun 72. maddesine göre, gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılat, GVK’nın 70. maddesinde yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır. Gelir Vergisi Kanunu’na göre kira gelirinde gelirin elde edilmesi, tahsil esasına bağlanmıştır. Kira gelirinde gelirin elde edilmiş sayılarak vergiye tabi tutulabilmesi için bu mal ve hakların kiralanması karşılığında elde edilen kira gelirinin nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerekmektedir. Örneğin, 2014 yılında kiraya verdiği meskeninden kiracı ile yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle kira geliri tahsilatı yapamayan ve mahkemelik olan kişi, Mart/2015’te gelir vergisi beyannamesi vermeyecektir. Kira bedelinin nakden tahsil edilmesi, kiranın Türk parası veya yabancı para ile ödenmesini ifade eder. Alınan vadeli çekler çekin alındığı tarihte nakden tahsil edilmiş sayılır. Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak Türk Lirasına çevrilerek gayri safi hasılat belirlenmektedir.

IV- GEÇMİŞ VE GELECEK YILLARA AİT OLARAK TAHSİL EDİLEN KİRA GELİRİNİN BEYAN DÖNEMİ

Kira geliri sahipleri tarafından geçmiş yıllara ait olarak 2014 yılında tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edildiği 2014 yılının hasılatı sayılır ve beyanı gerekiyorsa Mart/2015 ayında beyan edilmesi gerekmektedir. Gelecek yıllara ait olup 2014 yılında peşin tahsil olunan kiralar, ilgili bulundukları yılların hasılatı sayılır. Ancak, ölüm ve memleketi terk hallerinde mükellefiyetin kalktığı tarihi takip eden zamanlara ait olmak üzere peşin tahsil olunan kiralar, mükellefiyetin kalktığı dönemin hasılatı addolunur. Örneğin, 2014 yılında gelecek yıllara ait olarak (mesela 2015, 2016 yılları gibi), peşin tahsil edilen kira bedelleri tahsilatın yapıldığı 2014 yılının değil, gelirin ilgili olduğu yılların hasılatı sayılacaktır.

V- EMSAL KİRA BEDELİ UYGULAMASI VE EMSAL KİRA BEDELİNİN UYGULANMAYACAĞI DURUMLAR

Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinde, gayrimenkul sermaye iradının tanımı yapılmış, aynı Kanun’un 73. maddesinde de kiraya verilen mal ve hakların kira bedellerinin emsal kira bedelinden düşük olamayacağı, bedelsiz olarak başkalarının intifaına bırakılan mal ve hakların emsal kira bedelinin, bu mal ve hakların kirası sayılacağı belirtilmiştir. Emsal kira bedeli uygulaması, gayrimenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde uygulanan bir vergi güvenlik müessesesidir. Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira bedeli” esası uygulanır. Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması veya kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük olması hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanmaktadır.

Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili özel makamlarca veya mahkemelerce saptanmış kira bedelidir. O bina ya da arazi için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa; emsal kira bedeli, emlak vergisi değerinin %5’idir. Bina veya arazi dışında kalan mal ve haklarda emsal kira bedeli, bunların maliyet bedelinin %10’udur. Bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Ka­nunu’nun servetlerin değerlemesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin %10’udur. Örneğin, kişi 2014 yılında emlak vergisi değeri 150.000 TL olan bir apartman dairesini arkadaşına bedelsiz olarak kiralaması durumunda, kira geliri elde etmediği halde, emsal kira bedeli hesaplanması ve buna göre bulunacak tutar kadar kira geliri elde etmiş sayılması gerekmektedir. Bu durumda, Emsal Kira Bedeli (150.000 x %5 =) 7.500 TL olacak ve bu tutarı beyan edecektir.

Vergi güvenlik müesseselerinden biri olan emsal kira bedeli esası; kira gelirlerinin kısmen ya da tamamen beyan dışı bırakılmasını önlemeyi hedefleyen bir sistemdir. Ancak, GVK’nın 73. maddesine göre aşağıda belirtilen hallerde emsal kira bedeli esası uygulanmaz;

- Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak başkalarının ikametine bırakılması,

- Binaların mal sahiplerinin usul (anne-baba, büyükanne-büyükbaba), füru (çocuklar, torunlar) veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi (Anne ve baba, çocuklar ve kardeşlerden her birinin ikametine birden fazla konut tahsis edilmiş ise bu konutların yalnız birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz. Kardeşler evli ise eşlerden sadece biri için emsal kira bedeli hesaplanmaz),

- Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede oturması,

- Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalar.

Öte yandan, gerçek kira geliri her zaman beyan edilecek hasılatın tespitinde esastır. Elde edilen gerçek kira gelirinin kira sözleşmesi, ödemeye ilişkin banka dekontu veya havale makbuzu, vb. belgelerle veya kiracının ifadesi ile ispat veya tevsik edildiği durumlarda ayrıca emsal kira bedeli karşılaştırılması uygulaması yoluna gidilmemektedir. Sözü edilen ispat veya tevsik işlemine ise, ancak beyan edilen kira gelirinin gerçek durumu yansıtmadığına ilişkin karinelerin bulunması veya vergi incelemeleri sırasında yetkililerce talep edilmesi durumunda başvurulmaktadır. Bu nedenle, kira gelirini tam ve doğru olarak beyan eden ve beyan ettiği tutarın gerçekte elde ettiği kira tutarı olduğunu kanıtlayabilen mükelleflerin, Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen vergi değerinin %5'ine göre beyanname verme zorunluluğu bulunmamaktadır.

IV- GAYRİMENKUL SERMAYE İRADININ VERGİLENDİRİLMESİNDE SAFİ İRADIN TESPİTİ

Gayrisafi hasılat, gayrimenkul sermaye iradına konu olan mal ve hakların kiraya verilmesinden dolayı bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin toplam tutarıdır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 72. maddesinde, 70. maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen kira bedellerinin gayri safi hasılat olduğu, 71. maddesinde ise iradın sağlanması ve idamesi için yapılan giderlerden sonra kalan müspet farkın safi irat olduğu ifade edilmiştir. Buna göre safi irat, gayrisafi hasılattan iradın sağlanması ve idame ettirilmesi için yapılan giderler indirildikten sonra kalan olumlu farktır. Elde edilen kira gelirinin safi tutarı;

- Götürü gider yöntemi (hakları kiraya verenler hariç) veya

- Gerçek gider yöntemi

olmak üzere iki farklı şekilde tespit edilebilir. Elde edilen gayrimenkul sermaye iradından dolayı verilecek olan beyannamede, gerçek gider usulünün veya götürü gider usulünün seçilmesi mükelleflerin tercihine bırakılmıştır. Gider yöntemini seçim için mükellefin ayrıca bildirimde bulunması gerekmemekte olup, yıllık beyannamede ilgili kutunun işaretlenmesi yeterli bulunmaktadır.

VII- GERÇEK GİDER YÖNTEMİNE GÖRE HASILATTAN İNDİRİLEBİLECEK GİDERLER

GVK’nın 74. maddesine göre, gayrisafi hasılattan (brüt kira tutarından) aşağıda yazılı giderler (GVK’nın 21. maddesinde yer alan mesken istisnasına isabet eden tutar hariç) indirilerek safi irat bulunur.

“1. Kiraya veren tarafından ödenen aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,

2. Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün ehemmiyeti ile mütenasip olan idare giderleri,

3. Kiraya verilen mal ve haklara müteallik sigorta giderleri,

4. Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin %5'i (İktisap bedelinin %5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Ancak, indirilmeyen kısım GVK’nın 88. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz),

5. Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya verenler tarafından ödenmiş olmak şartıyla belediyelere ödenen harcamalara iştirak payları,

6. Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar (Amortismana tabi değer, malum ise maliyet bedeli, malum değilse, bina ve arazi için vergi değeri, diğer mallar için Vergi Usul Kanunu’nun 267. maddesinin 3. sırasına göre tespit edilen emsal değeridir),

7. Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri (Emlakın iktisadi değerini artıracak surette tevsii, tadili veya bunlara ilaveler yapılması için ihtiyar olunan giderler onarım gideri sayılmaz),

8. Kiraya verilen mal ve haklara ait bakım ve idame giderleri,

9. Kiraladıkları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,

10. Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedeli (Kira indirimi gayri safi hasılattan GVK’nın 74. maddesinin 1 ila 9 ve 11 numaralı bentlerinden yazılı giderler düşüldükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz),

11. Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak mukavelenameye kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar.”

Ancak, gerçek giderlerin uygulanmasında para cezaları ve vergi cezaları, tapu harcı, ipotek masrafları, Bağ-Kur primleri hasılattan gider olarak indirilemez. Ancak kiraya verenin kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle, kiracının tahliyesi için ödenmek zorunda kalınan tazminatlar ile kira akdinin tapuya şerhi veya kira parasının garantisi olarak verilen ipotek harcı, kiranın elde edilmesiyle ilgili olması nedeniyle hasılattan indirilebilirler.

A- GERÇEK GİDER YÖNTEMİNDE KONUT OLARAK KİRAYA VERİLEN BİR ADET GAYRİMENKULÜN İKTİSAP YILINDAN İTİBAREN 5 YIL SÜRE İLE İKTİSAP BEDELİNİN %5'İNİN HASILATTAN İNDİRİMİ

GVK’nın 74. maddesinin birinci fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan hükme göre; kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile iktisap bedelinin %5'i (İktisap bedelinin %5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Ancak, indirilmeyen kısım 88. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz) gayrimenkul sermaye iradının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Kiraya verilen gayrimenkul alımında satıcıya ödenen bedel (KDV dâhil) iktisap bedeli olarak kabul edilmektedir. İktisap bedelinin %5’i tutarındaki bu indirim, sadece konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkul için uygulanacaktır. İktisap bedelinin %5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Örneğin, 2010 yılında 200.000 TL’ye satın alınan bir mesken için %5’lik gider indirimi tutarı olan (200.000 x %5 =) 10.000 TL, 5 yıl süresince 2010, 2011, 2012, 2013 ve son olarak da 2014 yılına ilişkin olarak beyan edilen hasılat tutarından indirim konusu yapılacaktır.

B- GERÇEK GİDER YÖNTEMİNDE MESKEN İSTİSNASINA İSABET EDEN GİDERİN TESPİTİ

Gerçek gider yönteminin seçilmesi ve mesken kira gelirlerine uygulanan istisnadan yararlanılması durumda, gerçek gider tutarının istisnaya isabet eden kısmı, gayri safi hasılattan indirilemez. Vergiye tabi hasılata isabet eden indirilebilecek gider kısmı (İndirilebilecek Gider = Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat / Toplam Hasılat) formülü kullanılarak hesaplanır. Vergiye Tabi Hasılat ise toplam hasılattan, mesken kira geliri istisnası düşülerek bulunacaktır. Öte yandan ikinci bir yöntem olarak, toplam hasılat için yapılan giderlerden istisnaya isabet eden gider tutarı bulunup, toplam giderlerden indirilerek, indirilebilecek giderin bulunması da mümkün bulunmaktadır. Formüle edersek vergiye tabi hasılat ve indirilebilecek gider aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.

Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat – Konut Kira Geliri İstisnası

İndirilebilecek Gider =Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat / Toplam Hasılat

Örnek 1: Ödevli 2014 yılında, sahibi olduğu İstanbul’da bulunan konutunu aylık 1.000 TL’den kiraya vermiş ve toplam 12.000 TL kira geliri elde etmiştir. Başka geliri bulunmayan mükellef, gerçek gider yöntemini seçmiş olup, yıl içinde konutu ile ilgili olarak 4.000 TL harcama yapmıştır. Bu durumda, yapılan 4.000 TL gerçek giderin tamamı hasılattan indirim konusu yapılamayacak olup, 2014 yılında geçerli olan 3.300 TL’lik mesken istisnasına isabet eden gerçek gider bulunacak ve toplam gider tutarından düşülecektir. Bir başka anlatımla, mükellefin gerçek gider olarak indirebileceği tutar, 4.000 TL tutarındaki toplam giderin vergiye tabi hasılata isabet eden kısmı kadar olacaktır.

Vergiye Tabi Hasılat =12.000 – 3.300 = 8.700 TL

İndirilebilecek Gider = (4.000 x 8.700) / 12.000 = 2.900 TL


Gayrisafi irat toplamı

12.000 TL


Mesken istisnası tutarı

3.300 TL


Kalan (15.000 - 3.300 =)

8.700 TL


İndirilebilecek gerçek gider

2.900 TL


Safi irat (8.700 - 2.900 =)

5.800 TL


VIII- GÖTÜRÜ GİDER YÖNTEMİ

Mükellefler (hakları kiraya verenler hariç) diledikleri takdirde gerçek giderlere karşılık olmak üzere hasılatlarından %25'ini götürü olarak indirebilirler. Bu usulü seçen mükellefler hiçbir gider belgesi olmadan konut ise mesken istisnasını düşecekler, değilse %25 götürü gider olarak gelirlerinden düşeceklerdir. Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez. Ayrıca, götürü gider yöntemini seçen mükellefler, 2 yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.

Üçüncü yıldan sonra götürü gider indirimine devam edilmiş olsa da artık gerçek usule dönüş için iki yıl hesabı yapılmaz. Yani üçüncü yılı takip eden dördüncü yılda gerçek usule geçebilir. Elde edilen gayrimenkul sermaye iradından dolayı verilecek olan beyannamede, gerçek gider usulünün veya götürü gider usulünün seçilmesi mükelleflerin tercihine bırakılmıştır. Ancak, hakları kiraya verenler götürü gider yöntemini seçemezler. Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez.

Öte yandan, mükellefin 2014 yılına ilişkin kira gelirini Mart/2015 ayında beyan ederken; götürü gider usulü yerine yanlışlıkla gerçek gider usulünü ya da gerçek gider usulü yerine yanlışlıkla götürü gider usulünü seçmesi durumunda, mükellefin beyannamenin verildiği takvim yılını aşmamak kaydıyla (2014 yılı gelirleri için 31.12.2015 tarihine kadar) düzeltme beyannamesi vermesi mümkün bulunmaktadır. Bu yöntemin uygulamasında, kira gelirlerinden önce istisna tutarı düşülecek ve sonra kalan tutarın %25’i oranındaki götürü gider hesaplanacaktır.

Örnek 2: 2014 yılında kiraya verdiği meskeninden yıllık 15.000 TL kira geliri elde eden kişinin beyana tabi başka geliri bulunmaması durumunda, götürü gider şöyle hesaplanacaktır.


Gayrisafi irat toplamı

15.000 TL


Mesken istisnası tutarı

3.300 TL


Kalan (15.000-3.300=)

11.700 TL


%25 Götürü gider (11.700X%25)

2.925 TL


Safi irat (11.700-2.925=)

8.775 TL


IX- MESKEN KİRA GELİRİNE UYGULANACAK MESKEN İSTİSNASI

Gelir Vergisi Kanunu’nun 21. maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2014 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 3.300 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, 2014 yılı için belirlenen istisna tutarı olan 3.300 TL’nin altında mesken kira geliri elde edenler yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyecektir. İstisna tutarı olan 3.300 TL’nin üzerinde mesken kira geliri elde edilmesi halinde Mart/2015 ayında yıllık beyanname verilmesi gerekmekte, ancak beyan edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi gerekmektedir. Öte yandan, 2015 yılında elde edilen mesken kira gelirlerine uygulanacak istisna tutarı 3.600 TL olup, bu tutarı geçen mesken kira gelirlerinin Mart/2016 tarihinde beyan edilmesi gerekmektedir.

Sadece mesken kira geliri elde edenler, kira gelirinin 2014 yılı için tespit edilen 3.300 TL’lik mesken istisnasını aşması halinde gelir vergisi beyannamesi ile beyan ederler. Örneğin, kişinin 2014 yılında aylık 1.000 TL olarak kiraya verdiği konutundan toplam 12.000 TL kira geliri elde etmesi halinde, kira geliri 3.300 TL’lik istisna tutarını aştığından yıllık beyanname ile beyan edilecek, istisna tutarı da hasılattan düşülecektir. 2014 yılı için mesken kira gelirlerine uygulanacak istisna tutarı olan 3.300 TL’nin altında kalan mesken kira gelirleri için beyanname verilmez. Örneğin, kişinin 2014 yılında dairesini mesken olarak aylık 250 TL’den kiraya vermesi durumunda, elde ettiği toplam (250 TL x 12 =) 3.000 TL kira geliri 3.300 TL’lik istisna tutarını geçmediğinden beyan edilmeyecektir.

Mesken istisnası sadece konutlardan elde edilen kira gelirlerine uygulanır. İşyerlerinden elde edilen kira gelirlerine istisna uygulanmaz. Elde edilen kira geliri ister 12 aylık, isterse 1, 3, 5, 6, 9 aylık gibi kıst dönemler olsun mesken istisnası tam olarak uygulanır. Örneğin, 1.7.2014 tarihinde konutunu aylık 1.000 TL’den kiraya veren kişi 6 aylık kira geliri olan 6.000 TL’yi Mart/2015 ayında beyan ederken mesken istisnasını 3.300 TL olarak hasılattan düşecektir. İstisna tutarının üzerinde konut kira geliri elde edilmesi halinde beyan edilen kira gelirinden 3.300 TL’lik istisna tutarının düşülmesi gerekir.

Örnek 3: 2014 yılında yıllık 6.300 TL mesken kira geliri elde edilmesi halinde, beyana tabi başka gelir ve indirim yapılacak bir unsur da yok ise götürü gider yöntemi uygulanarak ödenecek vergi şöyle hesaplanacaktır.


Gayrisafi irat toplamı

6.300,00 TL


Mesken istisnası tutarı

3.300,00 TL


Kalan (6.300-3.300=)

3.000,00 TL


%25 Götürü gider (3.000X%25)

750,00 TL


Vergiye tabi gelir (3.000-750=)

2.250,00 TL


Hesaplanan gelir vergisi (%15)

337,50 TL


Damga Vergisi

45,30 TL


1.Taksit tutarı (GV+DV) (Mart/2015)

168,75 TL

45,30 TL


2. Taksit tutarı (Temmuz/2015)

168,75 TL


A- MESKEN İSTİSNASI UYGULAMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR

Kişinin 2014 yılında birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde 3.300 TL’lik istisna, toplam hasılata bir defa uygulanır. Örneğin, 2014 yılında kişinin üç ayrı meskeninden yıllık 12.000 TL, 10.000 TL ve 7.000 TL olmak üzere toplam 29.000 TL kira geliri elde etmesi durumunda; üç meskenin kira geliri toplamına 3.300 TL’lik mesken istisnası bir defa uygulanacaktır. Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, istisna şahsa bağlı olduğundan şahıslardan her biri istisnadan ayrı ayrı yararlanır. Bu durumda, her bir ortak için 2014 yılı için 3.300 TL’lik istisna ayrı ayrı uygulanacaktır. Örneğin, 2014 yılında eşlerin %50 hisseye sahip oldukları konuttan 20.000 TL kira geliri elde edilmesi halinde; her iki eş de kendi hisselerine isabet eden 10.000 TL kira gelirini beyan edecek ve ayrı ayrı 3.300 TL’lik mesken istisnasından yararlanacaktır. Mirasın paylaşılmamış olması halinde, her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı yararlanır. Örneğin, 2014 yılında iki kardeşe miras kalan meskenden yıllık 14.000 TL kira elde edilmesi halinde; iki kardeş hisselerine düşen 7.000 TL’yi ayrı ayrı beyan edecek ve 3.300 TL’lik mesken istisnasından ikisi de ayrı ayrı yararlanacaktır.

B- MESKEN İSTİSNASINDAN YARARLANAMAYACAK KİŞİLER VE DİĞER HUSUSLAR

Mesken istisnası hakkında GVK’nın 21. maddesinde yer alan hükme göre;

- Ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan et­mek zorunda olanlar, mesken istisnasından (2014 yılı için 3.300 TL) yararlanamazlar.

- İstisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı GVK’nın 103. maddesinde yazılı vergi tarifesinin 3. diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2014 yılı için 97.000 TL) aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar([1]). (286 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde([2]) yapılan açıklamalara ve örnek olaylara bakılmasında fayda vardır.)

- Her yıl için belirlenen söz konusu tutarın (2014 yılı için 97.000 TL) tespitinde maddede sayılan kazanç ve iratların, ayrı ayrı veya birlikte elde edilmesine bakılmaksızın brüt tutarlarının toplamı dikkate alınacaktır.

- 2014 yılı için belirlenen istisna tutarı olan 3.300 TL’nin altında mesken kira geliri elde edenler yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyecektir.

- İstisna tutarı olan 3.300 TL’nin üzerinde mesken kira geliri elde edilmesi halinde yıllık beyanname verilmesi gerekmekte, ancak beyan edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi gerekmektedir.

- Mesken kira gelirlerine uygulanan bu istisnanın işyeri kira gelirlerinde uygulanması mümkün değildir. Mesken ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde ise, istisna sadece mesken kira gelirine uygulanacaktır.

- Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak için 2014 yılı için 3.300 TL’lik istisna ayrı ayrı uygulanacaktır.

- Mirasın paylaşılmamış olması halinde, her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı yararlanacaktır.

- Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde, istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

- Sadece konut kira geliri elde edenlerin, istisna tutarının altında kira geliri elde etmesi halinde vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırılmasına ve beyanname verilmesine gerek yoktur.

C- KONUT KİRA GELİRİ BEYAN EDİLMEZ İSE İSTİSNANIN UYGULANMASI

2014 yılına ilişkin konut kira gelirinin kanuni süresinde (Mart/2015) beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde istisnadan yararlanılamaz. Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini kendiliklerinden verecekleri beyanname ile beyan edenler istisnadan yararlanabilirler. Bu konuda 286 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalara göre; istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi durumunda bu istisnadan yararlanılamayacaktır. Ancak, mükellefler idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan mesken kira gelirlerini, pişmanlık ve ıslah hükümleri dahil olmak üzere kendiliklerinden süresinden sonra verecekleri beyanname ile beyan etmeleri halinde de söz konusu istisnadan yararlanabileceklerdir.

X- TEVKİFATLI/TEVKİFATSIZ İŞYERİ KİRA GELİRİNİN BEYANI

A- TEVKİFATLI İŞYERİ KİRA GELİRİNİN BEYANI

GVK’nın 94. maddesine göre, binaların işyeri olarak tevkifat yapmak zorunda olan kişi ve kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, yapılan kira ödemeleri üzerinden (2009/14592 sayılı BKK Yürürlük: 03.02.2009) %20 oranında vergi tevkifatı yapılmaktadır. Vergi kesintisine (tevkifata) tabi işyeri kira gelirleri elde edenler, kira ge­lirlerinin brüt tutarı 2014 yılı için beyanname verme sınırı olan 27.000 TL’yi aşması halinde beyanname verirler. Örneğin, kişinin 2014 yılında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 23.000 TL işyeri kira geliri elde etmesi halinde, işyeri kira geliri tutarı 27.000 TL’lik beyanname verme sınırını aşmadığından yıllık beyanname vermeyecektir.

Örnek 4: Bay (B) yurt dışındaki programcıdan satın almış olduğu bir muhasebe uygulama programının telif hakkını 2 yıl boyunca başka bir kuruma kiralamıştır. Bu kiralamadan 2014 yılında elde ettiği gelir 100.000 TL’dir. Bu kiralama karşılığında kurum tarafından (%20 oranında) 20.000 TL gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Bay (B), 2014 yılında söz konusu program için 5.000 TL sigorta gideri ödemiş olup, başka bir gider yapmamıştır. Kiraya verilen haklar nedeniyle mesken istisnasından yararlanılamadığı gibi götürü gider usulünün seçilmesi de mümkün değildir. O halde tevkifata tabi olan telif hakkı kira bedelinin beyanname verme sınırı olan 27.000 TL’yi aşması nedeniyle 100.000 TL’lik kira gelirinin tamamının beyan edilmesi gerekmektedir. Beyannamede, hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde tevkif suretiyle ödenen 20.000 TL gelir vergisi mahsup edilecektir.


Gayrisafi İrat Toplamı

100.000 TL


İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı

5.000 TL


Vergiye Tabi Gelir (100.000 – 5.000)

95.000 TL


Örnek 5: Bay ©, 2014 yılında işyerini kiraya vermiş ve 40.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. Yıl içinde işyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 8.000 TL tevkifat yapılmıştır. Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Örnekte elde edilen tevkifata tabi işyeri kira geliri 27.000 TL’lik beyan sınırının aştığı için beyan edilecektir.


Gayrisafi İrat Toplamı

40.000 TL


%25 Götürü Gider (40.000 x %25=)

10.000 TL


Vergiye Tabi Gelir (40.000 – 10.000=)

30.000 TL


Hesaplanan Gelir Vergisi

5.745 TL


Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler

8.000 TL


Ödenecek Gelir Vergisi (5.745-8.000=)

Yok


İade Edilecek Gelir Vergisi

2.255 TL


Ödenecek Damga Vergisi

45,30 TL


16 No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılan açıklamalara göre; beyanname verme sınırı olan 27.000 TL’nin hesaplanmasında, gelir vergisi kesintisine tabi brüt işyeri kira gelirleri ile konut kira gelirlerinin vergiden istisna edilen tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alınır.

Örnek 6: Kişi, 2014 yılında sahibi bulunduğu meskenden 6.000 TL, işyerinden ise tevkifatlı 26.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir.


İşyeri kira geliri (Brüt)

26.000 TL


Konut kira geliri

6.000 TL


Beyan edilecek gelir tutarı

32.000 TL


Mesken kirası gelirinin istisna haddini aşan kısmı (6.000 - 3.300 =) 2.700 TL ile tevkifata tabi tutu­lan işyeri kirasının toplamı olan (26.000 + 2.700=) 28.700 TL, beyanname verme sınırı olan 27.000 TL’yi aştığı için, mesken kira geliri ile tevkifata tabi işyeri kira geliri toplamı olan 32.000 TL beyan edilecek ve beyannamede mesken istisnası düşülecektir.

B- TEVKİFATSIZ İŞYERİ KİRA GELİRİNİN BEYANI

GVK’nın 86/1-d maddesine göre, bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 2014 yılı için 1.400 TL’yi aşan, tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilecektir. Buna göre, bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 2014 yılı için 1.400 TL’yi aşmayan, tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmeyecektir. Beyanname vermede esas olan tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan 2014 yılı için 1.400 TL’lik kira tutarı bir istisna olmayıp, gelirin beyan edilip edilmeyeceğine yönelik tespitte dikkate alınacak bir haddir. Bu tutarı aşan bir gelir olduğunda tamamı beyan edilecektir. Bu tutarı aşmayan kazanç ve iratlar, diğer gelirler nedeniyle yıllık beyanname verilmesi halinde de beyannameye dahil edilmeyecektir.

Aşağıda yer alan gelirlerin toplamı 2014 yılı için beyanname vermede esas olan 1.400 TL’lik tutarı aşması halinde tamamı beyan edilecektir. Bu tutar tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan gelirlerin her biri için ayrı ayrı uygulanmayacak olup, bu gelirlerin toplam tutarı dikkate alınacaktır.

- Tevkifat ve istisna uygulanmayan işyeri kira gelirleri.

- Diğer mal ve haklardan tevkifatsız ve istisna uygulanmayan kira gelirleri.

- Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri.

- Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller.

- İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar.

- Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri.

- Her nevi alacak faizleri.

- Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kâr payı v.b.).

XI- KİRA GELİRİNİN DİĞER GELİRLERLE BİRLİKTE BEYANI

GVK’nın 86/1-c maddesine göre, 2014 yılı için beyanname verme sınırı olan 27.000 TL’yi aşmayan Türkiye'de tevkifata tâbi tutulmuş olan;

- Birden fazla işverenden elde edilen ücret, (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2014 yılı için 27.000 TL) aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil),

- Menkul sermaye iratları ve

- Gayrimenkul sermaye iratları için

yıllık beyanname verilmeyecek ve diğer gelirler için beyanname verilse dahi bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir. Bu hükmün uygulanmasında, öncelikle ücret gelirlerinin kendi içinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Örnek 7: Kişi tarafından 2014 yılında elde edilen tevkifata tabi olarak iki ayrı işverenden ücret geliri ve tevkifatlı işyeri kira gelirinin beyanı şöyle olacaktır.


1. İşverenden alınan ücret

40.000 TL


2. İşverenden alınan ücret

30.000 TL


İşyeri kira geliri (Brüt)

20.000 TL


Beyan edilecek gelir

90.000 TL


Ödevli, 1. işveren olarak 40.000 TL ücret elde ettiği işvereni seçeceğinden ve birden sonraki işverenden aldığı ücret geliri olan 30.000 TL beyan sınırı olan 27.000 TL’yi aştığından ücret gelirlerinin tamamını beyan edecektir. Ücretli, vereceği beyannameye ücret gelirlerinin yanında 20.000 TL’lik tevkifatlı işyeri kira gelirini de dahil ederek 90.000 TL’yi beyan edecektir. Ancak, hesaplanan gelir vergisinden ücret ve kira gelirinden yıl içinde tevkif edilen vergiler mahsup edilecektir.

Örnek 8: Kişinin 2014 Yılında elde ettiği ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı gelirlerinin birlikte beyan şöyle olacaktır.


1. İşverenden alınan ücret

30.000 TL


2. İşverenden alınan ücret

20.000 TL


Mevduat faizi

60.000 TL


1.1.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Hazine bonosu faiz geliri

30.000 TL


Alacak faizi

1.200 TL


Kar payı geliri

60.000 TL


Beyan edilecek kar payı tutarı (60.000X1/2=)

30.000 TL


İşyeri kira geliri (Brüt)

20.000 TL


Konut kira geliri

12.000 TL


Beyan edilecek gelir tutarı

62.000 TL


Mükellefin 1. işverenden aldığı ücret hariç diğer işverenden elde ettiği ücret tutarı olan 20.000 TL, 2014 yılı için beyan sınırı olan 27.000 TL’yi aşmadığından ücret gelirlerinin tamamı beyan edilmeyecektir. Mevduat faizi geliri ve 1.1.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Hazine bonosu faiz geliri GVK’nın geçici 67. maddesine göre, tevkifata tabi olduğundan tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir. Tevkifatsız 1.200 TL tutarındaki alacak faiz ise 2014 beyan sınırı olan 1.400 TL’yi aşmadığından beyan edilmeyecektir. Ödevli, 2014 yılında tam mükellef bir kurumdan brüt 60.000 TL tutarında kar payı (temettü) elde etmiştir. Elde edilen kar payından kurum bünyesinde 9.000 TL (%15 nispetinde) vergi kesintisi yapılmıştır. Kar payının yarısı olan 30.000 TL gelir vergisinden istisna olup, kalan yarısı olan 30.000 TL, 2014 yılı beyan sınırı olan 27.000 TL’yi aştığı için beyan edilecektir.

Konut kira geliri olan 12.000 TL, 2014 yılı için 3.300 TL’lik istisna tutarını aştığından mutlaka beyan edilecektir. Tevkifata tabi tutulmuş 20.000 TL işyeri kira geliri ise, mesken kira geliri ve kar payı geliri ile birlikte toplandığında beyan sınırı olan 27.000 TL’yi aştığından beyannameye dahil edilecektir. Ödevli ücret, işyeri ve konut kira gelirinin toplamı olan (30.000 + 20.000 + 12.000 =) 62.000 TL’yi yıllık beyannameyle beyan edecektir. Beyannamede, hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde ücret, kar payı ve işyeri kira gelirinden tevkif suretiyle kesilen vergiler mahsup edilecektir. Ancak, ödevli GVK’nın 21. maddesi gereğince, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde edilen ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 233.200 TL, vergi tarifesinin 3. diliminde ücret gelirleri için 2014 yılı için belirlenen 97.000 TL’yi aştığından 2014 yılı için geçerli olan 3.300 TL’lik mesken istisnasından yararlanamayacaktır.

XII- KİRA GELİRİNE İLİŞKİN VERİLECEK YILLIK BEYANNAMEDEN YAPILACAK İNDİRİMLER

Yıllık beyanname ile beyan edilen gelir toplamından indirim konusu yapılacak hususlar Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinde ve kendi özel kanunlarında belirtilmiştir. Buna göre, beyan edilecek gelir tutarından indirim konusu yapılabilecek bazı unsurlar şunlardır:

- Şahıs/Hayat sigorta şirketlerine ödenen primler,

- Eğitim ve sağlık harcamaları,

- Bağış ve yardımlar,

- Sponsorluk harcamaları (Amatör spor dalları için %100, profesyonel spor dalları için %50'si.),

- Doğal afetler ile ilgili ayni ve nakdi bağışlar,

- Türkiye Kızılay Derneği’ne ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti’ne makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımlar,

- Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi (6327 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 82. maddeye göre yapılacak indirim)

- EXPO 2016 Antalya Ajansı’na yapılan her türlü nakdî ve ayni bağış ve yardımlar,

- Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar.

XIII- YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN VERİLMESİ, UYGULANACAK VERGİ TARİFESİ VE VERGİNİN ÖDENMESİ

Vergi dairesinde mükellefiyet kaydı bulunan veya ilk defa mükellefiyet kaydı açtıracak olan gayrimenkul sermaye iradı sahipleri, 2014 yılında elde ettikleri ve beyan edilmesi gereken gayrimenkul sermaye iratları için 1-25 Mart 2015 tarihlerinde yıllık beyanname vereceklerdir. 2014 takvim yılına ait yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin 1-25 Mart 2015 tarihleri arasında mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine elden, postayla veya internet ortamında Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemini kullanılarak verilmesi mümkün bulunmaktadır.

A- UYGULANACAK GELİR VERGİSİ TARİFESİ

GVK’nın 103. maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2014 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere 285 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile aşağıdaki şekilde belirlenmişti. Dolayısıyla, 2014 yılında elde edilen kazanç ve iratların Mart/2015 ayında beyanında aşağıdaki vergi tarifesi uygulanacaktır. 2014 yılında ücret dışındaki gelir unsurları için beyanname veren bir mükellefin aynı anda ücret gelirinin de olması ve beyannamedeki toplam gelirin 60.000 TL'yi aşması durumunda, 25.02.2011 tarih ve 75 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri’nde yapılan açıklamalara göre gelir vergisinin hesaplanması gerekmektedir.


11.000 TL'ye kadar

% 15


27.000 TL'nin 11.000 TL'si için 1.650 TL, fazlası

% 20


60.000 TL'nin 27.000 TL'si için 4.850 TL, (ücret gelirlerinde 97.000 TL'nin 27.000 TL'si için 4.850 TL), fazlası

% 27


60.000 TL'den fazlasının 60.000 TL'si için 13.760 TL, (ücret gelirlerinde 97.000 TL'den fazlasının 97.000 TL'si için 23.750 TL), fazlası

% 35


oranında vergilendirilir.


B- 2014 YILINDA İŞYERİ KİRA GELİRİ ÜZERİNDEN TEVKİF SURETİYLE ÖDENEN VERGİNİN BEYANNAMEDE HESAPLANAN VERGİDEN MAHSUBU VE ÖDENECEK VERGİNİN ÇIKMAMASI SONUCUNDA, YIL İÇİNDE FAZLA ÖDENEN VERGİNİN NAKDEN VEYA MAHSUBEN İADESİ

Bilindiği üzere, gayrimenkul sermaye iradına konu olan mal ve hakları kiralayan Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde sayılan kişi, kurum ve kuruluşlar, kira ödeme­leri üzerinden gelir vergisi kesintisi (tevkifat) yapmak zorundadırlar. Kiracı olan bu kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı üzerinden 94/5-a bendine göre %20 oranında (2009/14592 sayılı BKK Yürürlük: 03.02.2009) gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar. Ancak, işyeri kiralamasında ödeme yapılmadığı durumunda stopaj kesintisinin de yapılmaması gerekmektedir. Çünkü, GVK’nın 94. maddesi gereğince tevkifat yapılabilmesi için nakden veya hesaben bir ödemenin bulunması gerekmektedir.

Mesken/işyeri kira gelirinin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilmesi sonrasında, yıl içinde işyeri kira gelirleri üzerinden ödenen tevkifatlar nedeniyle, ödenecek gelir vergisinin çıkmaması durumunda, fazla ödenen verginin mükellefe mahsuben veya nakden iade edilmesi gerekmektedir. Kesinti yoluyla ödenen vergilerden doğan gelir vergisinin nakden veya mahsuben iadesine ilişkin talepler GVK’nın 121. maddesi ve 252 Seri No.lu GVGT’de yer alan hükümler kapsamında 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talep Dilekçesi (1A) ile yapılacaktır.

C- ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ KİRA BEYANNAME SİSTEMİ İLE BEYANNAME VERİLMESİ

Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi, sadece kira geliri elde eden mükelleflere ilişkin olarak üçüncü taraflardan elde edilen bilgiler ve diğer bilgiler kullanılarak GMSİ beyannamelerinin Vergi İdaresi tarafından otomatik doldurulduğu ve mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistemdir. Mükellefler, Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemine erişim ve uygulama hakkında detaylı bilgiye Gelir İdaresi Başkanlığı’nın http://www.gib.gov.tr internet adresinden ulaşabilmektedirler. Bu Sistemde, kira gelirinin beyanı, tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil dahil tüm vergilendirme süreçleri Sistem üzerinden online yapılmakta ve böylece mükelleflerin vergi dairesine gelmesine gerek kalmadan beyan işlemleri otomatik olarak tamamlanmaktadır. İlk olarak Sisteme; internet vergi dairesi şifresi kullanılarak (Şifre yoksa, herhangi bir vergi dairesine kimlikle başvurularak ücretsiz olarak alınabilir.) veya kişiye özel hazırlanmış güvenlik soruları cevaplanarak giriş yapılır. Sonraki aşamada, Gelir İdaresi Başkanlığı’nda bulunan bilgiler kullanılarak oluşturulan ve internet ortamında görüntülenen kira beyannamesi kontrol edilip, eksiklik, hata ve yanlışlıkların bulunması halinde düzeltilip onaylanması üzerine, beyan elektronik olarak alınacak ve vergi otomatik hesaplanıp tahakkuk ettirilecektir.

Mükellefler, bu sistem üzerinde onaylayıp gönderdiği beyannamede sonradan bir hata yaptığını fark ettiğinde, bu hatayı düzeltme beyannamesi ile düzelterek tekrar Sistem üzerinden göndermesi mümkün bulunmaktadır. Kira beyannamesinin kanuni süresinden sonra Vergi Usul Kanunu’nun 371. maddesine göre "Pişmanlık Talepli" olarak bu Sistemden verilebilmesi de mümkün bulunmaktadır. Kira gelirlerini ilgili beyan döneminde hiç beyan etmeyen veya eksik beyan eden kira geliri sahiplerinin bu gelirlerini, Vergi Usul Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan Pişmanlık ve Islah hükümlerinden yararlana­rak beyan etmeleri de mümkündür. Vergi dairesinin bilgisine girmeden önce vergi idaresine bildirilmesi ve 15 gün içerisinde ödenmesi halinde bu mükellefler de konut istisnasından yararlanacak ve gecikmeden dolayı adlarına vergi ziyaı cezası kesilmeyecektir. Bu mükellefler hakkında pişmanlık zammı uygulanacak ve 352/I. maddeye göre birinci derece bir kat usulsüzlük cezası kesilecektir. Kirasını elden nakit olarak tahsil eden mükellefler de bu Sistem üzerinden beyanname verebileceklerdir. Bu durumda olan mükelleflerin beyannameleri, gelir kısmı hariç olmak üzere, önceden doldurulmuş bir şekilde hazırlanıp internet üzerinden mükelleflere yansıtılacaktır. Mükellefler nakit olarak tahsil ettikleri tutarı beyannamenin ilgili kısmına yazmak suretiyle beyannamelerini otomatik olarak kendileri doldurmuş olacaklardır.

D- TAHAKKUK EDEN GELİR VERGİSİ VE DAMGA VERGİSİNİN ÖDENMESİ

2014 Yılına ilişkin olarak verilecek Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi üzerine tahakkuk eden gelir vergisi ise iki eşit taksitte olmak üzere 1. taksiti 2015 yılının Mart ayı sonuna kadar, 2. taksiti ise Temmuz ayında ödenecektir. Hesaplanan gelir vergisi Mart ve Temmuz/2015 aylarında olmak üzere iki eşit taksitte;

- Mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine,

- Bağlı olunan vergi dairesindeki hesabın bildirilmesi şartıyla diğer vergi dairelerine,

- Tahsile yetkili banka şubelerine,([3])

ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, Damga Vergisi Kanunu’na ekli I Sayılı Tablo/IV. Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar/Vergi Beyannameleri bölümünde belirtildiği üzere, 2014 yılı için verilecek Gelir Vergisi Beyannamesi için 45,30 TL damga vergisinin birinci taksit ödeme süresi içinde (Mart/2015) ödenmesi gerekmektedir.

XIV- SONUÇ

Mükellefler 2014 yılına ait beyana tabi kira gelirlerini (mesken ve/veya işyeri) 2015 yılı Mart ayının 1-25. günü akşamına kadar beyan etmek zorundadırlar. Kira geliri elde eden kişilerin, ister kayıtlı mükellef olsunlar, isterse ilk defa mükellefiyetleri olsun kullanımı son derece kolay ve hızlı olan http://www.gib.gov.tr üzerinden Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemini kullanarak beyannamelerini vermeleri mümkün bulunmaktadır. Bu sistemle ilk defa beyanname verecek olan mükelleflerin vergi dairesine kayıtları da sistem tarafından otomatik olarak yapılmaktadır. Ayrıca, mükelleflerin kira gelirlerinin beyanı konusunda Gelir İdaresinin internet sayfasında (http://www.gib.gov.tr/Form ve Yayınlar) yer alan Kira Geliri Elde Edenler İçin Beyanname Düzenleme Rehberi’ne bakmaları ve tereddüt edilen her türlü soru için profesyonel olarak vergisel konularda danışmanlık hizmeti veren Gelir İdaresinin çağrı merkezi Vergi İletişim Merkezini (VİMER-444 0 189) aramalarında fayda vardır. Öte yandan, mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairesine giderek de beyannamelerini vermeleri mümkün bulunmaktadır.




(*) Gelir İdaresi Grup Başkanı

** Bu yazıda yapılan açıklamalar, tamamıyla yazarına ait olup, hiçbir şekilde yazarın çalıştığı kurumunu bağlamaz; kurumunun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.

[1] 6322 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle GVK’nın 21. maddesinde yapılan bu değişiklik, 01.01.2013 tarihinden itibaren elde edilen hasılata uygulanmak üzere Kanunun yayım tarihi olan 15.06.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir.



[2] Bu düzenleme hakkında 18.02.2014 tarih ve 28917 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.


[3] Ödeme yapılabilecek anlaşmalı bankalar listesine http://www.gib.gov.tr/Yararlı Bilgiler/Anlaşmalı Bankalar adresinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

Yazarlar : 'İMDAT TÜRKAY'

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
18-03-2015 11:46 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: