Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

Birden Fazla işveren Tarafından Çalıştırılan Sigortalının Kazancı Spek Üst Sınırını A
Konuyu Açan Kişi: hust59®
Cevap Sayısı: 0
Görüntülenme Sayısı: 465

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Birden Fazla işveren Tarafından Çalıştırılan Sigortalının Kazancı Spek Üst Sınırını A
Yazar Mesaj
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,580
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #1
Birden Fazla işveren Tarafından Çalıştırılan Sigortalının Kazancı Spek Üst Sınırını A
Kaynak : Gökhan Bedir

Tarih : 01.12.2017
Konu : Son Değişikliklerle Birlikte Birden Fazla işveren Tarafından Çalıştırılan Sigortalının Kazancı Spek Üst Sınırını Aşması Durumunda Primler İade Edilir Mi?
ÖZET
Yasa koyucu sigortalı sayılanların birden fazla işveren tarafından çalıştırılmalarına izin vermiştir. Sigortalıların ay içinde çalıştıkları işyerlerinden aldıkları ücretler kanunun belirlediği tavan ücreti aşmaktadır. Bu durumda olan kişilerin ücretleri emeklilik hesabında kullanılmamakta, halk tabiri ile boşa gitmektedir. Tavanı aşan primlerin iade edileceği fazla bilinmemektedir.
Bu makalemizde yapılan değişikliklerin ışığında Birden fazla işyerinde çalışan sigortalının kazancı sigorta primine esas kazancın üst sınırını aşan primlerin iade edilip edemeyeceği ve iade edilme şartları açıklanacaktır.
1 GİRİŞ
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kimlerin sigortalı sayılacağını açık açık belirtmiştir. Yasa koyucu sigortalı sayılanların birden fazla işveren tarafından çalıştırılmalarına izin vermiştir.
Bazı durumlarda sigortalı çalışan kişilerin kazançları birden fazla işyerinde çalışması durumunda kanunda belirlenen sigorta primine esas kazancın üst sınırını aşmaktadır. Son değişiklikle günlük kazanç sınırları değişmiştir. Bu makalemizde yapılan değişikliklerin ışığında Birden fazla işyerinde çalışan sigortalının kazancı sigorta primine esas kazancın üst sınırını aşan primlerin iade edilip edemeyeceği ve iade edilme şartları açıklanacaktır.
2 SİGORTA PRİMLERİ İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEME
5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde “Bir hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar… sigortalı sayılırlar,”denilmektedir.(dipnot) Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere birden fazla işveren tarafından çalıştırılmanın önünde yasal bir engel olmadığı gibi, sigortalının birden fazla işyerinde çalışması durumunda her işyerinde kendisi adına prim ödenmesi zorunludur.
5510 sayılı Kanun’un 87. maddesinde, 4/a kapsamında sigortalı bildirilenlerin, prim ödeme yükümlüsünün işverenler olduğu belirtildiğinden, işveren çalıştırdığı her bir sigortalı için prim ödemek zorundadır. Birden fazla işyerinde çalışan sigortalının çalıştığı her işverenin, ilgili sigortalı adına ayrı ayrı, aylık prim ve hizmet belgesi verip ödeme yapması gerekir.
Degişiklikten önce Yasa Koyucu sigorta primlerinin miktarı için alt ve üst sınır koymuştur. 5510 sayılı Kanun’un 82. maddesinde, alınacak primlerin alt ve üst sınırları belirlenmiştir.
Bu maddeye göre alınacak prime esas tutulan günlük kazancın alt sınırı sigortalıların yaşlarına uygun asgari ücretin otuzda biri, üst sınırı ise 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 6,5 katıdır, denilmektedir.16.11.2016 tarihli 6761 Sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle 6.5 kat ibaresi 01.01.2017 tarihinden geçerli olmak üzere 7,5 şeklinde değiştirilmiştir.(dipnot)
2017 yılı için sigorta prime esas kazancın alt üst tutarı aşağıdaki gibidir. 01.01.2017 ila 31.12.2017 tarihleri arasındaki alt ve üst sınırlar günlük 59,25 TL ila 444,375 TL’dir. 2017 yılı için tavan ücret 13.331,25 tl dir , bu ücreti aşan kısımlar Soysal Güvenlik Kurumu tarafından iade edilmektedir.
3 SİGORTALININ KAZANCI SPEK ÜST SINIRI AŞMASI DURUMUNDA PRİMLER İADE EDİLİR Mİ ?
Birden fazla işveren tarafından çalıştırılan özellikle nitelikli işçiler için ödenen prim tutarlarının toplamı SPEK üst sınırını aşabilmektedir. Üst sınırı aşan primlerin iadesi ise Kanun’da düzenlenmiştir.
5510 sayılı Kanun’un 82. maddesinin son fıkrasında “Sigortalıların Kanun’un 53. maddesine göre belirlenen aynı sigortalılık haline tâbi olacak şekilde birden fazla işte çalışması nedeniyle Kurum’a ödenen primlerin toplamı, bu sigortalılık hali için belirlenen prime esas kazanç üst sınırı üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, aşan kısım, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten geri ödenir. Geri verilen primler için ayrıca gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmez,” denilmektedir. Bu durumda aynı sigortalılık hali için birden fazla işte çalışılması nedeniyle bildirilen primlerin toplamının SPEK üst sınırını aşması ve sigortalının da talep etmesi halinde hissesi oranında iade edilebilmektedir.(dipnot)
4. Üst Sınırı Aşan Primler Hangi Durumlarda İade Edilir ?
Birden fazla işveren tarafından sigortalı bildirilen ve kuruma bildirilen kazancı sigorta primine esas kazancın üst sınırını aşan primlerin iadesi kurum tarafından çıkarılan 06.03.1970 tarih 1276 sayılı SGK genelge esaslarına göre işlem yapılmaktadır.(dipnot) Buna göre Prim iadesi almanın şartları şunlardır.
4.1 Talepte Bulunulması
Sigortalıların prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan kazançlarına ilişkin primlerin iadesi, talebe bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla tavanı aşan kazançlarla ilgili olarak sigortalılar tarafından dilekçe ile iade talebinde bulunulmadığı takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca herhangi bir iade işlemi yapılmamaktadır. Müracaat olmadan Kurum’ca re’sen prim iadesi yapılmamaktadır. Sigortalılar tarafından düzenlenecek olan dilekçeler, tavanı aşan kazançlarla ilgili çalışmaların geçtiği işyerlerinden herhangi birinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine verilebilecektir. Ancak, iade işleminin yapılabilmesi için, iadesi istenilen primlerin ilişkin olduğu dönemlerin dilekçede belirtilmesi gerekmektedir.
Birden fazla işyerinde geçen çalışmalar dolayısıyla tavanı aşan kazançlara ilişkin primlerin iadesinin hangi işyeri dosyasından yapılacağı hususunda, 1276 sayılı genelgede, en yüksek primin ödendiği işyerinden yapılacağı açıklanmıştır.
Bu bağlamda, sigortalılar tarafından yapılacak müracaatlara istinaden, başvuruda bulunulan sosyal güvenlik merkezince öncelikle iade talebinde bulunan sigortalı için ilgili ayda prime esas kazanç tutarı en fazla bildirilen işyerinin tespit edilmesi ve prim iade işleminin en yüksek primlerin bildirildiği işyeri dosyasından yapılması gerekmektedir.
Öte yandan, iadesi gereken primlerin tabi olduğu zaman aşımı süresi ile ilgili olarak her ne kadar madde metninde herhangi bir düzenleme yapılmamış olsa da, anılan Kanun’un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden, iade işleminin yapılabilmesi için tahsil tarihinden itibaren on yıllık sürenin geçmemiş olması icap etmektedir.
4.2 İşveren İade Talep Edemez
Primlerin iade hususu sadece sigortalı açısından düzenlenmiştir. Halbuki birden fazla işverenden ücret alan sigortalılar açısından, birden fazla işverenin işveren katkısı söz konusudur. Bu primler, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri olup, işçinin sosyal güvenliğinin teminine yöneliktir (Sadece iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortasının durumu farklıdır). Dolayısıyla işveren katkısı olarak alınan tutar da sigortalıyı ilgilendirmektedir. Sigortalı açısından tek (veya birden fazla) işveren bünyesinde tavan (veya taban) günlük kazanç üzerinden ödenen primler ise 506 Sayılı Kanun’un öngördüğü yardımları sağlamaya yeterli olduğuna göre, yasal tavan tutarını aşan işveren katkılarının (iş kazaları ve meslek hastalıkları dışındaki sigorta kollarına ait primlerin) iade edilmemesi anlamlı değildir. Böyle bir iadeye yasal olarak imkan olsa bile hangi işverenin priminin iade edileceği hususu sorun olabilecektir. Zahmetli bir çalışmayı gerektirmekle birlikte eşit oranda prim iadesi şeklinde bir düzenleme yapılabilir. Ancak, bu zorluk primlerin iade edilmemesini haklı göstermez.
4.3 Tahakkuk Eden Primlerin İşveren Tarafından Ödenmiş Olması
Ay içinde birden fazla işyerindeki çalışmalarına ilişkin prime esas kazanç tutarlarının tavanı aşması nedeniyle, prim iadesinin yapılabilmesi için ilgili aydaki primlerin tamamının ödenmiş olması gerekmektedir. Öte yandan, tavanı aşan kazançlara ilişkin primlerin yasal süresi geçirildikten sonra gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmiş olması halinde, iadeye konu olan primlere isabet eden gecikme cezası ve gecikme zammının sigortalıya veya işverene iadesi mümkün bulunmamaktadır.
Sigorta primleri brüt kazanç üzerinden hesaplandığından gelir vergisine matrah teşkil etmeyen fark primlerin iade edilmesi ile primlerin tahakkuk ettirildiği ay kazancında, iade edilen prim kadar bir artış meydana geldiğinden, vergi ziyanı önlemek maksadıyla SSK tarafından ilgili Vergi Dairesi’ne bilgi verilmektedir.
4.4 Prim İade Talebinin Süresinde Yapılmış Olması
Prim iadesi talebi on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Primleri tahsili tarihinden itibaren sigortalı tarafından on yıl içinde talep edilmesi durumunda prim iadesi işlemi yapılmaktadır.
4.5 İade İşlemlerinin Yapılması Gereken Süre
Tavanı aşan kazançlara ilişkin prim iadesinin Kanun’un 88'inci maddesine istinaden en geç talepte bulunulan tarihi takip eden ay içinde yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan madde metninde geri verilen primler için ayrıca gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmeyeceği öngörüldüğünden, sigortalıların tavanı aşan kazançlarına ilişkin primleri herhangi bir faiz ödenmeksizin iade edilmektedir.(dipnot)
4.6 İade Tutarı Nasıl Hesaplanmaktadır.
Bir örnek ile açıklayacak olursak Öncelikle şunu belirtelim ki SGK’dan iade alınacak primi hesaplarken brüt ücretler üzerinden hesap yapılmaktadır. İki ayrı işyerinde çalışıp 2017 yılı Eylül ayında toplamda 15 bin TL brüt ücret alan , sosyal güvenlik kurumuna toplamda 15 bin TL ücret bildirilen bir sigortalının primi tavan üzerinde olan 1668,75 TL’lik kazancından;
1668,75 * 14 / 100 = 233,62 TL
1668,75 * 1 / 100 = 16,68 TL
toplamda 250,3 TL prim iadesi hakkı doğar.
Bu durumda eğer isterseniz talepte bulunulması durumunda Sosyal güvenlik Kurumu size o ay için 250,3 TL parayı geri ödeyecektir. Bu Bu tutar aslında sigortalının prim kesilirken kendi ücretinden ödediği tutar olduğundan geri ödenmektedir.
4.7 İade Edilen Prim Tutarları Gelir Vergisine Tabi Tutulmalıdır
Sigortalıya iade edilen prim tutarları gelir vergisine konu edilmelidir.
Çünkü; bu primler ücretin hesabı sırasında her işveren bünyesinde ücretten indirim konusu yapılmak suretiyle gelir vergisi dışında kalmıştır. Dolayısıyla iade edilen prim tutarlarının çalışan kimsenin elde ettiği ve üzerinden vergi kesilmemiş gelir niteliğinde olduğu tartışmasızdır. İade edilen prim tutarı bir kamu kurumuna fazla ödenen prim niteliğinde olup, işverence işçiye yapılan bir ödeme değildir.(dipnot) Ancak iade konusu olan primin temelinde yatan ekonomik ilişki ücret olduğundan bu gelirin niteliğinin de ücret olması gerekir.
5. SONUÇ
16.11.2016 tarihli 6761 Sayılı Kanun’un 8 inci maddesiyle yapılan değişiklikle günlük kazanç sınırı 6.5 kat ibaresi 01.01.2017 tarihinden geçerli olmak üzere 7,5 kat şeklinde değiştirilmiştir. Bu durumda 01.01.2017 tarihinden itibaren günlük kazanç üst sınırı 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 7,5 katı olarak uygulamaya konulmuştur
Sigortalıların ay içinde birden fazla işyerinde geçen çalışmaları nedeniyle kendileri adına ödenen primlerin SPEK üst sınırını aşması halinde hisseleri tutarında prim iadesi yapılabilmektedir. İade işlemi için işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezi’ne dilekçe ile müracaat edilmesi gerekmektedir. Ayrıca iadesi yapılacak kazançlarının bulunduğu dönemlerin belirtilmesi iade yapılacak aylardaki primlerin tamamının işveren tarafından ödenmiş olması gerekir.
Bu şekilde yapılacak müracaatlar üzerine ilgili Sosyal Güvenlik Merkezi’nce; iade işleminin SPEK tutarının en yüksek olduğu işyeri dosyası üzerinden yapılması, en son sigortalının talebini takip eden ayın sonuna kadar tamamlanması gerekmektedir.

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
22-01-2018 10:40 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: