Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

Eşinin Sigortası ile Doğum Yardımı Alabilir mi ?
Konuyu Açan Kişi: emineee
Cevap Sayısı: 2
Görüntülenme Sayısı: 22345

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Eşinin Sigortası ile Doğum Yardımı Alabilir mi ?
Yazar Mesaj
emineee
Registered
Mesajlar: 7
Tarih: Jul 2007
Üye no: 6
Nerden: İSTANBUL
Rep Puanı: 0
Mesaj: #1
Question Eşinin Sigortası ile Doğum Yardımı Alabilir mi ?
Arkadaşlar Merhaba.
Sigortalı çalışanlarımızdan birinin eşi doğum yaptı fakat eşi ev hanımı, bu durumda doğum parası alınabilir mi?
Yani eşinin sigortasından yararlanabilirmi?
Emzirme yardımında bulunulduğunu biliyorum (50,00 ytlSmile). Fakat doğum masrafları ile ilgili hiç bir bilgim yok beni bu hususda aydınlatırsanız çok sevinirim.

Herkese iyi çalışmalar.
10-08-2007 11:47 PM
Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,405
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #2
RE: Eşinin Sigortası ile Doğum Yardımı Alabilir mi ?
506 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR KANUNU’NDA ANALIK SİGORTASI VE DOĞUM YARDIMLARI-I


Yazar: ResulKURT(*)

Yaklaşım Dergisi / Ekim 2004 / Sayı:142


I- GİRİŞ

Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısının doğum yapması, gelir kaybına ve/veya gider artışına yol açan bir sosyal tehlikedir.

Analık sigortası, çoğu ülkede hastalık sigortası programıyla birlikte aynı sigorta dalını oluşturmaktadır. Ülkemizde ilk defa 1946 yılında 4772 sayılı İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları ve Analık Sigortası Kanunu ile kurulmuş, daha sonra 1951’de 5502 sayılı Hastalık ve Analık Sigortaları Kanunu ve son olarak 1965’te 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile düzenlenmiştir (1). Analık sigortasından sağlanan yardımlar, sigortalı kadına veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısına ya da SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısına yapılan her türlü sağlık yardımlarıdır. Bunlar, gebelik, doğum, emzirme, doğumdan önce ve sonra ödenek alınması ve yurt içinde başka bir yere gönderilmesi halleridir. Analık sigortası da kısa vadeli sigorta koludur (2).

Bu makalede, analık sigortasından yararlanma koşulları ve sağlanan yardımlar 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu açısından ayrıntılı olarak açıklanmıştır.



II- ANALIK YARDIMLARINDAN YARARLANABİLECEKLER

Sigortalı kadın veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısı analık yardımlarından yararlanabilecektir. Ancak, nakdi yardım sadece sigortalı kadın için geçerli olup sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı nakdi yardımdan yararlanamayacaktır.

4958 sayılı Kanunla değişiklik yapılıncaya kadar SSK’dan kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşi analık yardımlarından yararlanamıyordu. 4958 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 506 sayılı Kanun’un 43. maddesinde yapılan değişiklikle;

“Kurumdan kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almakta olan kadın veya erkeğin sigortalı olmayan eşi, analık halinde yukarıdaki (A), (B), © ve (E) bentlerinde sayılan yardımlardan yararlanırlar.” hükmü getirilmiştir.

06.08.2003 tarihine kadar analık sigortasından yalnız sigortalı kadın ile sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı 43. maddede sayılan A, B, C, D, E bentlerinde belirtilen yardımlarından yararlanırken, maddeye eklenen bu fıkra gereğince 06.08.2003 tarihinden itibaren SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısı da A) Gebelik muayenesinin yaptırılması ve gerekli sağlık yardımlarının sağlanması, B) Doğumda gerekli sağlık yardımlarının sağlanması, C) Emzirme yardımı parası verilmesi ve E) Analık hali sebebiyle gerekirse yurt içinde başka bir yere gönderilmesi yardımlarından yararlanacaklardır.

Buna göre, söz konusu kimselerin doğum sağlık yardımları SSK tarafından karşılanacağı gibi, doğum sağlık yardımlarının Kurumca doğrudan sağlanamadığı yerlerde doğum yapanlara 506 sayılı Kanun’un 46 ve 47. maddelerinde belirtilen maktu gebelik ve doğum para yardımları ile emzirme yardımı yapılacaktır. İlgililere maktu gebelik ve doğum yardımları ile emzirme yardımı bugüne kadar sigortalılar için uygulanan esas ve miktarlara göre yapılacaktır.

506 sayılı Kanun’un 51. maddesine göre, sigortalılık niteliğini yitirenler, bu niteliğin yitirildiği son ödenen primin ilişkin olduğu günü izleyen onuncu günden itibaren başlamak üzere, 300 gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı kadın veya karısı analık sigortası yardımından yararlanacaktır. Sigortalı erkek için, doğum tarihinden önceki 15 ay içinde en az 120 gün Analık Sigortası pirimi ödenmiş olması şartıyla, 506 sayılı Kanun’da yazılı analık sağlık ve emzirme yardımlarından veya aynı Kanun’un 46. maddesinde yazılı maktu para yardımından yararlanacağı ancak, geçici iş göremezlik yardımından yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır.

5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 12. maddesinde; “Yukarıda gösterilenlere (Cumhurbaşkanları ile erler hariç) bu Kanun’da "iştirakçi" denilmiştir. İştirakçi olanlar Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile isteklerine bakılmaksızın ilgilendirilirler ve haklarında ayrıca İş ve İşçi Sigortaları Kanunlarının hükümleri uygulanmaz.” hükmü gereğince sigortalı erkeğin T.C. Emekli Sandığı’na tabi bir işte çalışan eşinin analığı halinde 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uygulanmayacaktır. Bu nedenle, sigortalı erkeğin T.C. Emekli Sandığı’na tabi bir işte çalışan eşine emzirme yardımı dışındaki analık sigortası yardımları yapılmayacaktır.

Ancak, sigortalı erkeğin eşi Bağ-Kur’a tabi ise analık sigortası yardımları yapılmalıdır (3). Çıraklar hakkında 506 sayılı Kanun’un analık sigortasına ilişkin hükümleri uygulanmaz. Öte yandan, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu da analık sigortasını düzenlememiştir (4).



III- ANALIK YARDIMLARINDAN YARARLANMA KOŞULLARI

506 sayılı Kanun’un 48. maddesinde:

“Analık sağlık yardımları ile emzirme yardımlarından veyahut maktu gebelik ve doğum para yardımlarından yararlanabilmek için:

a- Sigortalı kadın için, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün analık Sigortası primi ödenmiş olması,

b- Sigortalı erkek için, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş olması ve sigortalının doğum yapan kadınla doğumdan önce evlenmiş bulunması şarttır.” denilmiştir. Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısının analıkları halinde, gebelik ve doğum yardımları ile maktu gebelik ve maktu doğum yardımlarından ve ayrıca emzirme yardımından yararlanmaları, 506 sayılı Kanun’un 73. maddesi © fıkrasına göre işverenleri tarafından belirli bir süre analık sigortası primi ödenmiş olmasına bağlıdır. Prim ödeme süresi, doğumdan önceki bir yıl içinde, Kadın sigortalı için 90 gün, erkek sigortalı için 120 gün olarak belirlenmiştir. Ayrıca, sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analığı halinde, sağlık yardımları ile emzirme yardımı ve maktu gebelik-doğum para yardımlarından yararlandırılma, doğum yapan kadının, sigortalı erkek ile doğumdan önce evlenmiş olmasına bağlanmıştır. Bu nedenle, sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analığı durumunda, Kurum tarafından gereken yardımların yapılabilmesi için, sigortalının, doğumdan önce doğum yapan kadınla evli olup olmadığı hususunun, evlenme cüzdanından veya nüfus kayıt örneğinden tespiti gerekmektedir.

Sigortalı kadının, analık sağlık yardımları veya maktu gebelik ve doğum yardımları ile emzirme yardımından yararlanabilmesi için, çocuğun evlilik birliği içinde doğması zorunlu değildir.

Sigortalı erkeğin eşi ile evlenme ve çocuklarının doğumlarının aynı günde olması halinde, saat itibariyle, evlenme doğumdan önce ise doğum yardımının yapılması gerekir. Ancak, evlilik akdinin saatinin tespitine imkan olmaması halinde, henüz doğum yapmış bir kadının, o haliyle evlenmesinin zorluğu dikkate alınarak, evlenme akdinin doğumdan önce yapılmış olduğu kabul edilmelidir.

Yine, maddenin geçici iş göremezlik ödeneği verilmesine ilişkin yardım bakımından da uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Prim ödeme süresinin yeterliliği büyük ölçüde işverenin belge verme yükümünü yerine getirmesine bağlıdır. Çalışmasına karşın analık sigortası primi işverence ödenmiş veya eksik ödenmiş olan sigortalı kadın ya da erkek, 506 sayılı Kanun’un 79. maddesi 10. fıkrasına uygun olarak açtığı hizmet tespit davası sonucu lehine “ilam” almışsa, bu ilama göre de yeterli gün sayısının bulunması kaydıyla, aynı maddenin son fıkrası uyarınca analık sigortası yardımlarından yararlandırılacaklardır.

Doğumdan önceki bir yıllık sürenin hesabında 506 sayılı Kanun’un 104. maddesinde belirtilen süreler dikkate alınmayacak ve bir yıllık süre, dikkate alınmayan süreler kadar geriye götürülecektir;

A- Herhangi bir sebeple silah altına alınan sigortalının askerlikte geçen hizmet süresi,

B- Hükümlülükle sonuçlanmayan tutuklukta geçen süre,

C- İş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık veya analık sigortalarından geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalının iş göremediği süre,

(Ek: "D” bendi, 06.08.2003 - 4958/44 md.)

D- Sigortalının greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde geçen süre,

(Değişik: son fıkra, 06.08.2003 - 4958/44 md.)

Bu Kanun’un 32, 35, 37, 48, 49 ve 51. maddelerinde belirtilen çalışma sürelerine girmediği gibi, iş göremezliğin başladığı veya hastalığın anlaşıldığı yahut doğumun olduğu tarihten önceki bir yılın ve onbeş ayın hesabında da dikkate alınmaz.

4958 sayılı Yasa ile kısa vadeli sigorta kollarında dikkate alınmayan sürelere sigortalının greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması halinde bu sürelerde ilave edilmiştir. Bu nedenle, hastalık ve analık sigortaları prim ödeme gün sayısına esas tutulacak bir yıl ve 15 aylık sürelerin hesabında, sigortalının greve iştirak ettiği veya işverenin lokavt yaptığı sürelerin nazara alınmaması ve bu süreler kadar geriye gidilmek suretiyle, prim ödeme günlerinin tespit edilmesi gerekmektedir.



IV- ANALIK SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR

Analık sigortası, sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analığı halinde, belirli yardımların yapılmasını öngören sigorta koludur. Analık sigortasından sağlanan yardımlar 506 sayılı Yasa’nın 43. maddesinde aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analığı halinde, aşağıda yazılı;

A- Gebelik muayenesinin yaptırılması ve gerekli sağlık yardımlarının sağlanması,

B- Doğumda gerekli sağlık yardımlarının sağlanması,

C- Emzirme yardım parası verilmesi,

D- Sigortalı kadının doğumdan önce ve sonra işinden kaldığı günler için ödenek verilmesi,

E- Analık hali sebebiyle gerekirse yurt içinde başka bir yere gönderilmesi

yardımları sağlanmaktadır.

A- GEBELİK MUAYENESİNİN YAPTIRILMASI VE GEREKLİ SAĞLIK YARDIMLARININ SAĞLANMASI

506 sayılı Kanun’un 44. maddesi ilk fıkrasında, gebelik sağlık yardımları arasında, gebelik muayenesinden başka gerekli görülecek sağlık yardımlarının da sağlanacağı belirtilmiştir. Maddedeki bu ifadeden, gebelik sebebiyle meydana gelen hastalık halleri de analık sigortası kapsamında sayılmıştır.

Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, gebelikle ilgili hastalıkların neler olduğunu bir liste halinde belirtmiştir (5). Gebelik süresince anılan listede yer alan bir hastalığın ortaya çıkması halinde gerekli tedavi SSK tarafından sağlanacaktır (6).

Yine, sigortalı kadın, gebeliğinin 6. ayının sonuna kadar gebelik muayenesini yaptırmaz veya hekim ya da ebenin lüzum gösterdiği muayene ve tedavilere devam etmezse, bu yüzden ileri gelecek işgörmezlik hallerinde, verilecek ödenekleri % 50’yi geçmemek üzere SSK tarafından düşürülebilecektir. Buna göre, sigortalı kadın, gebeliği durumunda, gebeliğin 6. ayın sonuna kadar Kurum hekim veya ebesine başvurmak suretiyle gebelik muayenesi yaptırmak durumunda ve zorundadır.

Söz konusu % 50’yi geçmemek üzere eksiltme, Kanun’un 49. maddesinde belirtilen sigortalı kadının analığı halinde doğumdan önceki 8 haftalık sürede çalışmadığı günler için verilecek geçici işgöremezlikle ilgili değildir. İfadeden, doğumdan önceki 8 haftalık süre dışında kalan ve hastalık sigortasından işlem görecek istirahat sürelerine verilecek hastalık geçici işgöre-mezliği anlaşılmalıdır.

B- DOĞUMDA GEREKLİ SAĞLIK YARDIMLARININ SAĞLANMASI

506 sayılı Kanun ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinde, analık sigortasından yararlanma hakkı, yalnız sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısına tanınmıştır. Doğumdan önce boşanan kadın analık sigortasından yararlanamayacaktır. Doğum yardımlarının yapılması için çocuğun sağ doğması da şart değildir. 180 ve daha fazla günlük çocukların düşürülmesi dahi doğum sağlık yardımları için yeterlidir.

Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısının doğum yapması halinde, doğum sırasında veya doğumdan sonra sağlık durumlarının gerektirdiği tüm sağlık yardımları, kullanılacak ilaç ve sağlık malzemeleri Kurum’ca karşılanacaktır.

Doğum, SSK sağlık tesisinde yapılabileceği gibi, Kurumca sözleşme yapılan, dolayısıyla da Kurum sağlık tesisleri gibi kabul edilen sağlık tesislerinde de yapılabilir.

SSK’ya ait sağlık tesislerinde veya sözleşme yapılmış sağlık müesseselerinde yapılan doğumlarda, doğan çocuklarında sağlık durumlarının gerektirdiği her türlü sağlık yardımları sağlık tesisinde kaldıkları sürece SSK tarafından karşılıksız olarak (muayene, tedavi ve ilaç bedelleri alınmadan) karşılanacaktır. Çocuk için yapılan bu yardım, doğum ile başlar, çocuğun sağlık tesisinden ayrılmasıyla son bulur.

Bu yardımlardan yararlanma süresi Yasa’da belirtilmemiştir. Öğretide doğum yardımları, doğum sırasında ve doğumdan sonra, bu doğumdan meydana gelmiş hastalıkların iyileşmesine kadar devam edeceği öngörülmüştür. Başka bir görüşe göre ise, söz konusu yardımın “doğumdan sonraki 6. haftanın veya doktorun raporu ile uzatıldığı sürenin sonuna kadar devam edeceği, sigortalının hastalığı bu süreyi aşmışsa, bu takdirde kendisine hastalık sigortası bölümünden sağlık yardımlarının yapılacağı” ileri sürülmektedir (7).

(Devamı Gelecek Sayımızda)



* SSK Başkanlığı, Sigorta Müfettişi

(1) Müjdat ŞAKAR, Sosyal Sigortalar Uygulaması, Beta Yayınları, Yenilenmiş 6. Baskı, İstanbul, 2002, s. 185

(2) İhsan ÇAKMAK, Şerhli Sosyal Sigortalar Kanunu, Ankara, 2004, Cilt 1, s.1383

(3) ŞAKAR, age, s.186

(4) Ali GÜZEL - A.Rıza OKUR, Sosyal Güvenlik Hukuku, Beta Yayınları, 8. Baskı, İstanbul, 2002, s.269

(5) SSK Genel Müdürlüğü’nün, 29.01.1968 tarih ve 1153 sayılı, 07.08.1970 tarih ve 1329 sayılı Genelgeleri

(6) GÜZEL - OKUR, age, s.270

(7) GÜZEL - OKUR, age, s.270

















506 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR KANUNU’NDA ANALIK SİGORTASI VE DOĞUM YARDIMLARI-II





Yazar: ResulKURT(*)

Yaklaşım Dergisi / Kasım 2004 / Sayı: 143



C- MAKTU GEBELİK VE DOĞUM YARDIMLARI

Gebelik ve doğum yardımlarının doğum yapacak sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısına SSK tarafından doğrudan doğruya yapılması asıldır. Bu yardımların anılan nitelikleriyle sağlanmadığı yer ve durumlarda, SSK yükümlülüğünü para olarak karşılamaktadır.

Analık (gebelik ve doğum) sağlık yardımları yerine maktu para yardımı yapılabilmesi için,

1- Gebelik halinin hekim veya diplomalı ebeden alınacak bir belge ile doğumdan önce Kuruma bildirilmesi halinde maktu para yardımı yapılabilecektir. Doğumdan sonraki bildirimler üzerine gebelik yardımı parası verilmez.

2- Doğum, hekim veya diplomalı ebeden alınacak doğum kağıdı ya da onanmış nüfus kağıdı örneği ile belgelenmelidir.

Doğum yardımı alabilmek için doğumdan itibaren üç ay içinde doğum SSK’ya bildirilmelidir. Bu sürenin geçirilmesinde doğum yardımı istenemez. Bu üç aylık süre hak düşürücü süredir. Ancak, Yargıtay 10. HD bir Kararı’nda (8) doğumdan itibaren üç aylık süre geçmesine karşın sigortalının doğum yardımına ilişkin tüm harcamalarını SSK’dan isteyebileceğine karar vermiştir. Zira, Kurum Karar’da geçen ilde doğumu gerçekleştirecek bir sağlık tesisi kursa veya başka bir sağlık tesisi kursa veya başka bir sağlık tesisi ile anlaşma yapmış olsaydı sigortalı, ortaya çıkan masrafları ödemeyle baş başa bırakılmamış olacaktı. Daire daha çok, olayın 46. maddeye girmediği, Kurum’un 45. maddedeki yükümün yerine getirmediği, 45. maddede 3 aylık hak düşürücü süreden söz edilmemiş olması görüşünden hareketle olayda 3 aylık hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı sonucuna varmıştır (9).

Doğumun, SSK’ya posta yoluyla bildirilmesi halinde, üç aylık sürenin tespitinde, konu ile ilgili belgenin (başvurunun) postaya veriliş günü esas alınmalıdır.

Doğum kağıdının doktor veya diplomalı ebeden alınması gerektiğinden, sair şekilde alınmış (muhtar gibi) doğum kağıdının geçerli olarak kabulü mümkün değildir. Kanun’da, doğumu yaptıran ifadesi bulunmadığından, doğum olduğunu gözleme de dayansa, doktor veya ebeden alınan doğum kağıdı kabul edilecektir (10).

4958 sayılı Kanun’un 31. maddesi ile 506 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle, doğum sağlık yardımlarının doğrudan doğruya sağlandığı yerler içine SSK tarafından sözleşme ya da protokol yapılan sağlık tesislerinin bulunduğu yerlerde dahil edilmiştir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı arasında imzalanan “Sağlık Bakanlığı-SSK Sağlık Tesislerinin Ortak Kullanım Protokolü” 01.07.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu protokol kapsamında doğum sağlık yardımlarının yapılabildiği Sağlık Bakanlığı sağlık tesislerinin bulunduğu yerler, SSK tarafından analık sağlık yardımlarının aynen yapıldığı yer kabul edilecek ve 506 sayılı Kanun’un 46. maddesinde belirtilen maktu gebelik ve doğum para yardımı yapılmayacaktır.

Analık sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan sağlandığı bir yerde ikamet eden sigortalı veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının, analık-doğum yardımlarının aynen sağlandığı bir başka yerde herhangi bir sebeple bulunmaları halinde de, kuruma başvurmaları gerekmektedir. Aksi halde, ilgililere maktu doğum para yardımı yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Analık sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan (aynen) sağlanamadığı bir yerde ikamet eden ilgilinin analık sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan sağlanabilen bir yere gelmeleri durumunda doğum için SSK’ya başvurma zorunlulukları bulunmadığından, Kuruma müracaat edenlere sağlık yardımı yapılmalı, başvurmayanlara ise maktu doğum para yardımı sağlanmalıdır.

Analık sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan sağlandığı bir yerde ikamet eden gebenin, analık sağlık yardımlarının sağlanamadığı başka bir yerde bulunduğu sırada doğum olmuş ise rapor ile belgelenmesi koşuluyla maktu doğum para yardımı verilecektir.

Diğer taraftan, analık sigortasından yardım sağlayan herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olan kadının doğum yapması halinde, sigortalı olan eşinden dolayı Kurumca analık sigorta sağlık yardımları yapılamayacağı gibi maktu gebelik ve doğum para yardımı da sağlanması mümkün olmamaktadır.

Yine, gebelik ve doğum sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan doğruya sağlanamadığı yer veya hallerde, sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle, sigortalı kadın veya sigortalı erkeğe maktu para yardımı yapılması Kanun gereği olduğundan, diğer sağlık tesislerine sevk edilmeleri mümkün değildir. Sigortalının, doğum nedeniyle yapmış olduğu masrafların tarife ile belirlenen miktarları aşması durumunda da maktu para yardımı yapılacaktır. Masrafların tamamının SSK tarafından karşılanması mümkün olmamaktadır.

Birden fazla çocuğun doğması durumunda, doğan her çocuk için yapılacak maktu doğum parası bir kat arttırılarak ödenecektir. Maktu para yardımlarının eksik veya fazla ödenmesi söz konusu değildir. Kurum, tarifede yazılı olanın üstünde yanlışlıkla yapmış olduğu ödemeleri, Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, sebepsiz zenginleşme kuralları çevresinde geri isteme hakkına sahiptir.

D- EMZİRME YARDIM PARASI VERİLMESİ

Emzirme yardımından hem doğum yapan sigortalı kadın, hem karısı sigortalı olmayan sigortalı erkek ve hem de SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısı çocuğun ölü doğmaması ve 506 sayılı Kanun’un 48. maddesinde belirtilen şartları taşıması kaydıyla yararlanır.

Çocuk, sağ doğmuş fakat bir süre sonra ölmüşse, bu durum emzirme yardımı yapılmasına engel değildir. Zira, madde, para yardımı için çocuğun ölü doğmamış olmasını yeterli görmektedir.

Emzirme yardımı miktarı, Kurumca hazırlanan ve Çalışma Bakanlığı’nca onanacak tarifeye göre belirlenir. Emzirme yardımı her çocuk için bir kat arttırılarak ödenir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 46. maddesi de, aynı Kanun’un 44 ve 45. maddelerinde gösterilen gebelik ve doğum sağlık yardımlarının SSK tarafından doğrudan doğruya yapılmasına imkan görülemeyen yer veya hallerde, gebelik ve doğum sağlık yardımları yerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca onanacak ve önceden bildirilecek tarifeye göre, maktu para yardımı, anılan Kanun’un 47. maddesinde de, sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması dolayısıyla sigortalı erkeğe, çocuğun ölü doğmaması şartıyla, yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca onanacak tarifeye göre, her çocuk için bir emzirme yardımı yapılacağı öngörülmüştür.

Sözü edilen maddeler hükümlerine istinaden ödenmekte olan maktu gebelik, doğum ve emzirme yardımlarının, 01.06.2003 tarihinden itibaren aşağıda gösterilen miktarlar üzerinden ödenmesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca onanmış bulunmaktadır.

1- Maktu Gebelik Yardımı 50.000.000 (Ellimilyon)TL

2- Maktu Doğum Yardımı

a- Normal Doğum (perina yırtığı elle halas) 56.000.000 (Ellialtımilyon)TL

b- Forseps Tatbiki ile Doğum ve Versiyon, Ekstraksiyon

116.000.000 (Yüzonaltımilyon) TL

c- Büyük Cerrahi Müdahale ile Doğum (Sezaryen, Ambriyotomi, Baziyotripi)

220.000.000 (İkiyüzyirmimilyon) TL

3- Emzirme Yardımı 50.000.000 (Ellimilyon)TL

E- ANALIK HALİNDE GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ VERİLMESİ

506 sayılı Kanun’un 49. maddesinde öngörülen geçici iş göremezlik ödeneği hiçbir suretle kesilemez. Maddenin buyurucu nitelik taşıyan bu hükmüne göre, kadının nafaka borcundan dolayı da kesilemez. Kuruma haciz kararı gönderilmiş olsa bile, Kurum bu ödeneği icra takip dosyasına göndermemeli tamamını aynen sigortalı kadına ödemelidir. Yasa, doğum olayına verdiği önemden ötürü ve kişilerin anayasal yaşam haklarının zedelenmemesi amacıyla böyle bir hüküm getirmiştir (11).

Geçici iş göremezlik ödeneği, koşulları taşıması kaydıyla sadece sigortalı kadına verilebilmektedir. Sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile SSK’dan gelir veya aylık almakta olan kadın sigortalı ile gelir veya aylık alan erkek sigortalının sigortalı olmayan karısının geçici iş göremezlik ödeneği isteme hakkı bulunmamaktadır.

Sigortalı kadının analığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmesi;

a- Doğumdan önceki bir yıl içinde, çalıştığı işyerlerinden, kendisi adına en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş,

b- Doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise, doğumdan önceki on haftalık sürede işyerinde çalışmamış,

olma şartlarının yerine getirilmesine bağlıdır.

Geçici iş göremezlik ödeneğini almaya hak kazanma, sigortalı kadının 16 haftalık (çoğul gebelikte 18 haftalık) yasal sürede gerçekten iş göremez durumda olup olmamasına da bağlı değildir.

Diğer taraftan, 49. maddede doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise, doğumdan önceki on haftalık sürede geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi için dinlenme raporu alınması gerektiği hususunda bir hüküm bulunmadığından, sigortalı kadının analığı halinde, belirtilen sürelerde işyerinde (adına prim ödenen veya sair bir işyerinde) çalışmaması durumunda, rapor aranmaksızın, geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerekmektedir. Kadın sigortalının isteği ve doktorun onayı ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, çalışılan süreler kadın sigortalının doğum sonrası sürelerine eklenecektir.

Yine, sigortalı kadının doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise, doğumdan önceki on haftalık sürede, çalışmamış olmakla beraber, toplu iş sözleşmesi, işyeri yönetmeliği, takım veya ferdi sözleşmeye istinaden ya da atıfet olarak işverence ücretlerinin ödenmiş olması geçici iş göremezlik ödeneğinin verilmesine engel değildir.

Ayrıca, geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek için gerekli prim ödeme gün sayısı bulunmayan ve doğum önü istirahatine ayrıldığı tarih ile doğum yaptığı tarih arasında işyerinde çalışmadığı sürelerde, işverence, toplu iş sözleşmesi, takım veya ferdi sözleşme ya da atıfet şeklinde ödenen ücretler karşılığı ödenen primlere ilişkin gün sayıları, analık olayında SSK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği verilecek süre aynı zamanda prim ödeme süresi de olamayacağından, bu devredeki prim ödenen günleri ve bildirilen kazançları, yaptığı doğum nedeniyle, geçici iş göremezlik verilebilmesi için gereken 120 günün hesabında dikkate alınması mümkün değildir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesi paralelinde söz konusu maddede değişiklik yapılmıştır. Söz konusu madde hükmünde yapılan değişiklik nedeniyle kadın sigortalıların doğum öncesi 8 haftalık (çoğul gebelik halinde 10 haftalık sürede) ve doğum sonrası 8 haftalık süreleri için düzenlenecek örneği SSK tarafından hazırlanan geçici işgöremezlik belgesi ile durumunun doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmasına uygun olduğuna dair sağlık raporu SSK sağlık tesisleri ya da protokol kapsamındaki Sağlık Bakanlığı sağlık tesislerince düzenlenecektir. Sigortalılara doğumdan önceki 8 hafta (çoğul gebelik halinde 10 hafta) doğum sonrası 8 hafta ve doğumuna 8 hafta kaldığı ya da 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalının doğum sonrasına ilave edilen süreye ait geçici iş göre-mezlik ödenekleri Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince ödenecektir (12).

Sigortalı kadınlara, doğum öncesi ve sonrası işyerinde çalışmadığı 8’er haftalık (56+56 gün) süreler için, çoğul gebelik (ikiz gibi) halinde ise, doğum öncesi 10, doğum sonrası 8 haftalık (70+56 gün) süreler için analık geçici işgöremezlik ödeneği ödenecektir.

Sigortalı kadının analığı nedeniyle işyerinde çalışmadığı sürelerin tespiti için işverenlerden mutlaka örneği SSK tarafından hazırlanan belgenin düzenlenmesi istenecektir.

Maddenin ikinci fıkrası ile sigortalı kadının, doğumuna üç hafta kalıncaya kadar işyerinde çalışabilme ve çalıştığı sürelerin doğum sonuna ilave edilmesi imkanı getirilmiş olup, ancak bu fıkradan yararlanabilmek için sağlık durumunun doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışmasına uygun olduğuna dair sağlık raporunun olması gerekmektedir.

Sigortalı kadının hekim raporuna istinaden çalıştığının ve doğum öncesi izninin başlama tarihinin tespiti için düzenlenecek raporda “Gebelik normal/çoğul gebeliktir. Doğuma …. hafta kalmıştır. Sağlık durumu, doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışmasına uygundur.” ifadelerine yer verilecek ve mutlaka rapora düzenlenme tarihi ile poliklinik protokol numarası yazılacaktır.

Bu duruma göre, raporun düzenlenme tarihi, doğum öncesi izninin (8 veya 10 haftanın) başlama tarihi kabul edilecektir.

Örneğin; doğumuna 8 veya çoğul gebelikte 10 hafta kaldığı ve 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan kadın sigortalıya doğumuna 3 hafta kala örneği SSK tarafından hazırlanan belge açılacak ve işyerinde çalıştığı 35 gün, doğum sonuna ilave edilerek doğum sonu işgöremezlik ödeneği 91 gün olarak, çoğul gebelik (ikiz vb.) ise 49 gün doğum sonuna ilave edilerek doğum sonrası 105 gün olarak ödenecektir.

- Sigortalı kadının doğum tarihinin, herhangi bir sebeple doğru olarak saptanamaması nedeniyle, doğum öncesi 56 veya 70 günlük istirahatına geç başlaması ya da doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor olmaksızın işyerinde çalışmaya devam etmesi halinde ise, gebelik geçici işgöremezlik ödeneğinin işyerinde çalışmadığı tarihten itibaren 56 veya 70 günden daha az verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, doğum öncesi kullanamadığı sürelerin doğum sonrasına ilave edilmesi söz konusu değildir.

Doğumuna 8 hafta kaldığı ve 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalı kadın, üç haftadan önce doğum yaparsa işyerinde çalışmadığı süre kadar gebelik işgöremez-lik ödeneği ödenip rapor tarihi ile işgöremezlik ödeneğinin başladığı tarih arasındaki süre doğum sonrasına ilave edilir.

Yine doğumuna 8 hafta kaldığı ve 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalı kadın üç haftadan daha uzun bir süre sonra doğum yaparsa işyerinde çalışmadığı gün kadar gebelik geçici işgöremezlik ödeneği ödenir. Sigortalı kadına 56, çoğul gebelikte 70 günden fazla gebelik geçici işgöremezlik ödeneği ödenemeyeceğinden, 56 veya 70 günden, ödenen gebelik geçici işgöremezlik süresi düşülerek kalan süre doğum sonrasına ilave edilir.

F- ANALIK HALİ SEBEBİYLE GEREKİRSE YURT İÇİNDE BAŞKA BİR YERE GÖNDERİLME

Analık sağlık yardımlarının doğrudan doğruya SSK tarafından karşılanılan yerlerde çalışan-ikamet eden kadın sigortalı ile sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının analıkları sebebiyle, ilgili uzman hekimin olmaması veya gerekli teşhis ve tedavi araçlarının bulunmamasından dolayı lüzum görülen sağlık yardımlarının sağlanmasını teminen, hastalık sigortasında olduğu gibi Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporuna istinaden başka bir yere gönderilmeleri mümkün bulunmaktadır.

Sevklerde, 506 sayılı Kanun’un 102. maddesi © fıkrası doğrultusunda sevk-edilenler ile başkasının refakat etmesi zorunlu olan kimselerin sağlık kurulu raporunda belirtilmesi kaydıyla refakatçinin yol paraları ile zaruri masraf karşılıkları SSK tarafından karşılanacaktır.

Analık sağlık (gebelik-doğum) yardımlarının Kurumca doğrudan sağlanamayan ve maktu para yardımı yapılan yerlerde çalışan kadın sigortalılar ile sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının, analıkları sebebiyle, bulundukları yerden bir başka yere gitmeleri ve analık sağlık yardımları için Kurum sağlık tesislerine başvurmaları durumunda bunlara analık sağlık yardımlarının sağlanması mümkün olup, yol parası ve zaruri masraf karşılığı verilmesi mümkün olmamaktadır.

Devlet memur maaşlarına uygulanacak katsayı Resmi Gazete’de yayımlanmış (13) ve 01.01.2004-30.06.2004 devresi için (36420), 01.07.2004-31.12.2004 devresi için (38610) olarak belirlenmiştir.

Bütçe Kanunu’ndaki kesirli işlemler için belirlenen esaslarda dikkate alınarak, 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında il dahilindeki sevklerde (ilçe-merkez arası) (25 x 38610 = 965.250) 965.250 Lira iller arası sevklerde ise (50 x 38.610 = 1.930.500) 1.930.500,- Lira zaruri masraf karşılığı ödenmesi gerekmektedir (14).

V- SİGORTALILIK NİTELİĞİNİ YİTİRENLERİN ANALIK YARDIMINDAN YARARLANDIRILMALARI

506 sayılı Kanun’un 51. maddesinde; “2. maddede belirtilen sigortalılık niteliğini yitirenler, bu niteliğin yitirilişinden başlamak üzere 300 gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı kadın veya karısı analık sigortasından yararlanacak sigortalı erkek için, doğum tarihinden önceki 15 ay içinde en az 120 gün Analık Sigortası Primi ödenmiş olması şartıyla, bu Kanun’da yazılı analık sağlık ve emzirme yardımlarından veya 46. maddede yazılı maktu para yardımından yararlanırlar.” hükmü bulunmaktadır.

Maddenin öngördüğü ilk koşul, sigortalılık niteliğinin yitirilişinden itibaren 300 gün içinde çocuğun doğmuş olmasıdır.

Sigortalılık niteliğini yitirenlerin yardımlardan yararlanabilmesi için, ikinci koşul, sigortalı kadın veya karısı analık sigortasından yararlanacak sigortalı erkeğin, doğumdan önceki 15 ay içinde en az 120 gün analık sigortası priminin ödenmiş olmasıdır.

Belirtilen iki koşulun birlikte gerçekleşmesi halinde, SSK tarafından;

- Analık sağlık yardımları (gebelik, doğum) veya maktu gebelik ve doğum para yardımları ve emzirme yardımı sağlanacaktır.

- Ayrıca, sigortalılık niteliğinin yitirildiği tarihin tespitinde hastalık sigortasının uygulanmasında dikkat edilecek hususlar analık sigortası içinde geçerlidir.



* SSK Başkanlığı, Sigorta Müfettişi

(!) Yazının I. Bölümü İçin Bkz., Yaklaşım, Sayı: 142, Ekim 2004, s. 234-238

(8) Yrg. 10. HD.’nin, 11.07.2002 tarih ve E.3168, K.5168 sayılı Kararı

(9) Resul ASLANKÖYLÜ, Sosyal Sigortalar Kanunu Yorumu, Ankara 2003, s.538-539

(10) SSK Genel Müdürlüğü, İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları, Hastalık, Analık Sigortaları Uygulamaları, SSK Yayın No: 371, s. 162-164

(11) ASLANKÖYLÜ, age, s.544

(12) SSK Başkanlığı’nın, 08.08.2003 tarih ve 3-221 Ek sayılı Genelgesi

(13) 28.12.2003 tarih ve 25330 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

(14) SSK Başkanlığı’nın 02.01.2004 tarih ve 3-224 Ek sayılı Genelgesi

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
(Bu Mesaj 11-08-2007 12:42 AM değiştirilmiştir. Değiştiren : hust59®.)
11-08-2007 12:33 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
emineee
Registered
Mesajlar: 7
Tarih: Jul 2007
Üye no: 6
Nerden: İSTANBUL
Rep Puanı: 0
Mesaj: #3
RE: Eşinin Sigortası ile Doğum Yardımı Alabilir mi ?
İlginizden dolayı çok teşekkür ederim. Çok açıklayıcı bilgiler vermişsiniz. Pazartesi ilk işim sigorta müdürlüğü'nü arayıp fırça çekmek olacak. (Verdikleri yanlış bilgilerden dolayı.! Smile
11-08-2007 09:36 PM
Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: