Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN
Konuyu Açan Kişi: hust59®
Cevap Sayısı: 2
Görüntülenme Sayısı: 4409

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN
Yazar Mesaj
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,377
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #1
HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN
HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN TALEBİ ÜZERİNE MAHKEME KARARIYLA SONA ERME) :

Ortaklardan birinin istemi üzerine ve haklı (muhik) nedenlerden dolayı mahkemece verilecek bir kararla da ortaklık dağılabilir. Muhik neden, her olayın özelliğine göre saptanır. Bu nedenle yasakoyucu muhik nedenin tanımını yapmamıştır. (TTK md. 549/4) Bu hüküm sayesinde limited şirketin sözleşmeyle belirlenmiş süresi dolmadan önce de ortaklara şirketi sona erdirme imkanı tanınmıştır.

Böyle bir dava açılması halinde şirketin feshini istemeyen ve haklı sebepleri olan diğer ortaklar, davacı ortağın şirketten çıkarılmasını karşı dava ile talep edebilirler.(TTK md. 551/3) Zaten eğer ortaklardan biri, sermaye payının karşılığını alarak şirketten ayrılabiliyorsa; şirketin sona erdirilmesini isteme konusunda objektif bir çıkarı olmayacaktır.

Bahsi geçen duruma dair emsal Yargıtay Kararları da aynı yöndedir. ‘.......Davacı, Davalı şirket ortağı tutuklandığı ve bu sebeple mali-idari işlerin aksadığı haklı sebebiyle şirketin feshini talep etmiştir. Ancak bahsedilen haklı fesih sebebinin çoğu davalının tutuklanması nedeniyle şahsından kaynaklandığı için, bu durum şirketin feshi için objektif bir çıkar oluşturmayacağından davalının ortaklıktan çıkarılması yerinde olacaktır
‘....... Haklı sebeplere dayalı olarak şirketten çıkma veya şirketin feshinin talep edildiği durumlarda talepçinin iyi niyet kurallarına riayet etmek kaydıyla bu haklarını kullanabilecekleri
Kaldı ki yukarıda bahsedilen içtihatlar ışığında, Türk Ticaret Kanunu Tasarısına da mehaz kanundaki hükme ek olarak; ‘haklı sebeplerle şirketin feshinin istendiği durumlarda mahkeme talep yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşecek kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.’ ibaresi eklenmiştir.( TTKT md. 636/3) Böylece uygulama yasaya yansımıştır.

Kanunumuzda limited şirketi sona erdirecek haklı sebebin tanımı veya nelerin haklı sebep sayılacağı belirtilmemiştir. Ancak TTK md.187’de kollektif şirketler açısından haklı sebep tanımı yapılmış ve haklı sebeplere örnekler verilmiştir. Kanundaki bu hükümden limited şirketler için de yararlanılabilir. Bundan yola çıkarak Haklı sebep; “ Ortakların bir araya gelmesini sağlayan maddi ve kişisel birliktelikleri ortadan kaldıran, böylece şirketin amacına ulaşmasını olanaksız kılan ya da ciddi biçimde güçleştiren veya bu amacı tehlikeye sokan nedenlerdir.”Ortağın birinin şahsında beliren subjektif nedenler ise, haklı sebeple sona erme nedeni değil daha ziyade çıkarma sebebi olmalıdır.

Haklı sebepler, ortaklar arasındaki ilişkilerden kaynaklanabileceği gibi, bir ortak ile şirket arasındaki ilişkiden veya bizzat şirketin durumundan da kaynaklanabilir. Haklı sebeple şirketin feshinin mahkemeden istenebileceği bazı hallere örnek;

· Limited şirket faaliyetinin tamamen durmuş olması.
· Ortaklar arasındaki ciddi anlaşmazlıklar.
· Ortağın esas sermaye borcunu ödemede temerrüdü.
· Şirketin kuruluş gayesinin gerçekleştirmesine imkan kalmaması.
· Şirketin devamlı olarak kar sağlayamaması.
· Ortakların rekabet yasağını ihlal etmeleri.
· Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona ermesi.
· Şirket yönetimindeki yolsuzluklar.
· Şirket kararlarının ve sözleşmenin sürekli ihlali.

Haklı sebeplerin bulunması halinde her ortağın mahkemeye başvurarak şirketin sona erdirilmesini talep hakkı vardır. Ancak fesih sebebini meydana getiren kusurlu şirket ortağının, bu davayı açma hakkı yoktur. Mahkeme, davacı ortağın kusurlu olduğu sonucuna varırsa, haklı sebebe dayanarak şirketin feshedilmesi talebini reddetmelidir. Ancak, her iki tarafın ortak kusurlarından haklı sebep meydana gelmişse, bu hâl şirketin haklı nedenle fesih sebebi olarak kabul edilmelidir.

Haklı sebeple şirketin feshi talebi davasının açılabilmesi için belli bir süre yoktur. Haklı sebep devam ettiği sürece fesih davası açılabilir. Limited şirketlerdeki haklı sebeple şirketin feshini talep etme davasında, şirketin tüm ortaklarının davada, davacı veya davalı olarak gösterilmesi gerekir.

Bu şekilde bir dava açıldıktan sonra; davacı ortağın iddialarının gerçek olup olmadığını, şirketin son bulması için haklı bir sebep olup olmadığını mahkeme kendisi takdir eder. Hakim davacının sebeplerinin somut ve gerçek olduğu sonucuna varırsa şirketin feshine karar verir. Şirket mahkeme kararının kesinleştiği tarihte son bulur.


YARGITAY KARARLARI:
1-Limited ortaklığın müdürleri olan davalıların, ortaklık faaliyetini durdukları ve defterleri düzgün tutmadıkları ve ortaklara hesap vermedikleri sabit ise, bu durum haklı neden olmakla, ortaklığın fesih ve tasfiyesini gerektirir.
·Limited ortaklık müdürleri; yasa, ortaklık sözleşmesi veya iş görme koşullarını saptayan diğer hükümlerle yükletilen yükümlülükleri gereği gibi veya hiç yerine getirmemeleri halinde, yönetim kurulu üyelerinin tabi olduğu hükümler uyarınca, ortaklığa, pay sahiplerine ve ortaklık alacaklılarına karşı sorumlu olurlar (Y.11.HD.01.11.1977-E.4015/K.4723).

(2)İkiden çok ortaklı bir Limited ortaklıkta, bir kısım ortakların davacı ve diğer kısmının da davalı olarak gösterilmek suretiyle ortaklığın fesih ve tasfiyesine ilişkin dava açılmasında, husumetin tevcihi yönünden herhangi bir yanlışlık yoktur (Y.11.HD.13.02.1985-E.467/K.675).

(3)Limited ortaklıkta, ortak veya ortaklar, Limited ortaklıktan çıkmaya izin verilmesini veya ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini isteyebilirler.
·Mahkemece değerlendirme yapılarak, fesih ve tasfiye işlemi red ile ortağın çıkmasına izin verilebilir (Y.11.HD.23.12.1988-E.9182/K.7852).

(4)Limited ortaklığın feshi için dayanılan haklı nedenler ispat edilemediği takdirde, ortaklığın feshine ilişkin davanın reddine karar verilmelidir (Y.11.HD.13.11.1989-E.8574/K.6206).

(5)Limited ortaklığın sadece tasfiyesi istenmiş olsa bile, tasfiye ortaklığın feshinin olağan bir sonucu olmasına göre, ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek doğrudur (Y.11.HD.31.05.1990-E.4162/K.4381).

(6)Limited ortaklıkta, davacı ortaklar, diğer ortaklarca ortaklığın fabrikasına sokulmadığı, ortaklığın beş yıldır genel kurulunun toplanamadığı ve ortaklık defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve artık ortaklığın amacına ulaşması olanaksız ise, TTK.m.549’ a göre, bu ortaklığın feshine karar vermek gerekir (Y.11.HD.17.09.1990-E.5082/K.3502).

(7)Davada, Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi istendiğine göre, bu iddianın incelenmesi ve gerekli kararın verilmesi gerekir (Y.11.HD.16.09.1991-E.8126/K.4618).

(8)Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi istenmiş ise, böyle bir davada taraf olarak tüm ortakların bulunmaları, söz gelimi davacı tarafta bulunmayan ortakların, davada, davalı olarak gösterilmesi gerekir.

·Ortaklığın fesih ve tasfiyesi davası devam ederken, bu davada taraf olanın payını devretmesi (satması) halinde, alıcının zorunlu dava arkadaşlığı nedeniyle, davaya dahil edilmesi ve bu suretle davaya devam edilmesi ve sonucu çerçevesinde karar verilmesi gerekir (Y.11.HD.02.06.1994-E.544/K.4558).

9)Muhik nedenlere dayalı olarak, Limited ortaklığın fesih ve tasfiye davasında, önceki davaya göre olayların farklı oluşu ve taraflar arasında açılan genel kurul kararlarının iptali, menfi tespit ve ceza davaları içeriğine nazaran taraflar arasında karşılıklı itimadın kalmadığı ve ilk davadan sonraki olayların tepki sınırını aşması nedeniyle her iki taraf da kurulu olması halinde, muhik nedenlerle TTK.m.197 ve 549/4 uyarınca, Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi gerekir.


10)Limited ortaklığın TTK.m.549/4 uyarınca tasfiyesi istenmişse, taraf teşkili ve ondan sonra iddia ve savunmaya ilişkin deliller toplanmalı ve sonucu çerçevesinde karar verilmelidir (Y.11.HD.20.09.1999-E.4973/K.6918).

(11)Limited ortaklık kurulduktan sonra ortaklar arasında görüş ayrılığı çıkmış ve ortaklar birbirlerine ihtarlar ve cevaplar göndermişlerdir. Bu görüş ayrılığı yedi yıl sürmüş ve ortaklık giderleri, ortaklardan alınan borçlardan karşılanmıştır. Yine bu sürede ortaklık faaliyete geçmemiş ve atıl durumda kalmış, bazı icra takipleri yapılmıştır. Ortaklığın ortakları arasındaki anlaşmazlık, ortaklığın feshi için haklı neden olarak ortaya çıkmasından dolayı, bu ortaklığın haklı nedenle lehine karar verilmesi gerekir (Y.11.HD.21.02.2000-E.55/K.1242).
12)Limited ortaklığın haklı nedenlerle feshinin istenebilmesi için haklı nedenlerin gösterilmesi ve bu nedenlerin soyut olarak değil, fakat somut biçimde kanıtlanması gerekir.·Kar payının istenebilmesi için ortaklık sözleşmesindeki özel hükümler göz önüne alınmalı ve özel nedenler yok ise, TTK.m.469 uyarınca, ortaklar kurulu kararı olup olmadığı ve gündeme bu yolda bir maddenin konulmasının istenip istenmediği araştırılmalıdır (Y.11.HD.12.02.2001-E.10112/K.1024).

(13)Limited ortaklığın haklı nedenlerle feshi davasında, ortaklığın fiilen mevcut olmadığı anlaşılmasına göre, ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekir (Y.11.HD.08.05.2003-12015/K.4652).

(14)Limited ortaklığın feshi davasında, haklı nedenler varsa, bu ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekir (Y.11.HD.08.05.2003-E.203/K.5941).

(15)Ortaklar arasında uyumsuzluk ve husumetin süreklileşmesi, şirket faaliyetlerinin durması, şirketin sürekli zarar etmesi, bir kısım ortağın şirketten dışlanıp ortaklık haklarından yoksun kılınması gibi durumlar, feshi gerekli kılan haklı nedenlere örnek olarak gösterilebilir (Y.11.HD.15.01.2004-E.61.06/K.230).


(16)Yasada haklı nedenler açıkça belirtilmemiş ise de, ortaklık anlayışını ortadan kaldıran, bireysel çıkarlara yönelik, ortaklar arasında kişisel ve grupsal çıkarların ön plana çıktığı ve ortaklık amacının gerçekleşmesi olanağının bulunmadığı durumların varlığı halinde, haklı nedenlerin oluştuğunun kabulü gerekir.

·Haklı nedenlerin ortaya çıkmasında, davacı ortağın kendisinin eylem ve işlemlerinin katkısının bulunmaması gerekir (Y.11.HD.29.09.2005-E.10217/K.8962).


UYGULAMA
1-Aşama: Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye hukuk hakimi(Ticaret Mahkemesi yoksa)yle randevu alınız bir ön görüşme yapınız. Görüşmede gayri faal şirketiniz şuanki durumu hakkında bilgi veriniz. Bu şirketi TTK 549/4 ve 551 maddeleri gereği Tasfiyesizfesih ettirmek istediğinizi ve konuyla ilgili olarak benim size gönderdiğim mahkeme ve yargıtay örnek kararları gösteriniz. Hakimi ikna ettiğiniz inandıysanız ikinci aşamaya geçiniz.

2- Aşama : İlgili şirketin Tasfiyesizfesih edilmesi için şirket ortaklardan birisi adına diğer bir ortağı dava etmesi için tasfiyesizfesih dilekçesi hazırlayınız.

Örnek TasfiyesizFesih dilekçesi:

T.C. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
......................

DAVACI :Ortak x
DAVALI : Ortak y

DAVA : ŞİRKETİN TASFİYESİZ FESHİ


Merkezi ………….................... bulunan ............................................…………………………………….ŞİRKET ünvanlı şirketin ortağıyım.Şirketimiz ………ticaret sicil nosu ile ………….ticaret sicil memurluğuna kayıtlı bulunmaktadır.Şirketimizin bankalarda hiçbir hesabı bulunmamaktadır. Ek’te de görüldüğü üzere S.S.K.’ya ve Maliyeye hiçbir borcumuz bulunmamaktadır.Ayrıca Tapu sicil müdürlüğünde de üzerimize kayıtlı hiçbir gayrimenkul bulunmamaktadır.

Bugüne kadar şirketimiz gayri faal olup ve ortaklara mali ve yasal yükümlülükler yüklemesinden ve ana sözleşmede yazılı bulunan faaliyetlerinden hiçbirini yerine getirmediğinden dolayı şirketin tasfiyesiz feshine karar verilmesini arz ve talep ederiz.




../.. /200.
X Adı-soyadı
İmza



EKLER : 1- Şirketin yasal defter ve belgeleri
2- Ssk, Vergi Dairesinden faaliyet de bulunmadığına ve borcu olmadığına dair yazı
3- Tapu Sicil Müdürlüğünden şirkete ait mal varlığı bulunmadığına dair yazı
4- İlgili bankalardan şirketin hesabının bulunmadığına dair yazı.
3.Aşama : Sonucu Bekleyiniz.Sonuç olumlu ise aldığınız mahkeme karaıyla Ticaret Sicil memurluğuna başvurunuz. Şirketin feshini yayınlatınız.
.
Örnek Mahkeme Kararları:

1-Tasfiyesiz fesih ile ilgili Yargıtay Kararları
Limited şirketin müdürü olan davalıların şirket faaliyetlerini tamamen durdukları ve şirketin diğer ortaklarına hesap vermedikleri gibi, şirketin mevcudunun da tükendİğİ,tespitİ delil dosyası ve mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi
anlaşılmasına nazaran bütün bu hallerin şirketin feshini gerektiren “muhik sebepler” olarak kabulü icap eder.
11.HD 1.11.1977 E. 1977/4015 K. 1977/4723


2- Asliye Hukuk Mahkemesi Kararı
AVANOS
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
SAYI
ESAS NO : 2002/396
KARAR NO: 2002/579
HAKİM : ALİ AKIN 34014
KATİP : Hüseyin PİŞİREN
DAVACI
DAVALI :
DAVA ‘: ŞİRKETİN FESHİ
DAVA TARİHİ 27.092002
KARAR TARİHİ : 14.11.2002
Davacı vekili verdiği dava dilekçesi üzerine yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Dava:
Davacı vekili dilekçesinde özetle: Merkezi Avanos ilçesinde bulunun ....... de kurulu bulunan ....... LTD nin ortağı bulunduğunu, şirket ... sicil nosu ile Nevşehir ticaret sicil memurluğuna kayıtlı olduğunu bugüne kadar şirketin hiçbir faaliyet yürütmemesi ve ortaklara mali yasal yükümlülükler yüklemesi ve ana sözleşmedeki faaliyetlerini yerine getirmediğini bu nedenle şirketin tasfiyesiz feshine karar verilmesini dava ve talep etmiştir

Deliller
Ana sözleşme, ticaret sicil gazetesi , ticaret il müdürlüğü yazısı, bilirkişi raporu, bilanço, ortaklar kurulu raporu,

Gerekce :
Şirket hakkında bütün evraktan tastikli suret ticaret sicil memurluğundan getirtilmiştir. Uzman Muhasebeci bilirkişiden konu hakkında rapor alınmış; şirket ortaklarının beyanları ayrı ayrı alınmıştır.
Buna göre aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1, Davacının davası sübut bulduğundan KABÜLÜ ile,Nevşehir ticaret Sicil Memurluğunun 559 Avanos Sicil nosunda kayıtlı” ........ LİMİTED ŞİRKETİ” NIN TTK 549/4 ve 551 maddeleri
gereğince TASFIYESIZ FESHINE,
2. 4,96.TL maktu harçtan peşin harcın mahsubu ile bakiye harç alıı yer olmadığına,
3, Davacının yaptığı masrafların üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacının yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 14.11.2002

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
17-01-2012 06:42 PM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,377
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #2
RE: HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN
ORTAKLARDAN BİRİNİN TALEBİ ÜZERİNE LİMİTED ŞİRKETLERİN HAKLI SEBEPLERLE FESHİ

BAŞLIKLI MAKALENİN YASAL TÜM HAKLARI

Yazar : MustafaYAVUZ (*) ' A İT OLUP

Yaklaşım / Haziran 2010 / Sayı: 210 ' DA YAYINLANMIŞTIR



I- GİRİŞ

Ticaret şirketleri, sermaye ve şahıs şirketleri olmak üzere iki türe ayrılmakta olup, genel olarak anonim ve limited şirketler sermaye şirketi, kolektif ve komandit şirketler ise şahıs şirketi olarak kabul edilmektedir. Her ne kadar limited şirketler sermaye şirketi ise de, bazı konularda (yönetim ve temsil, haklı sebep faktörüne bağlı çıkma, çıkarılma veya şirketin feshini talep ve payın devrindeki güçlük) şahıs şirketlerinin özelliklerini taşımaları bakımından öğretide karma şirket türü olarak da nitelendirilmektedir. Zira limited şirketlerle ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) hem anonim şirketlerle ilgili hükümlere, hem de kolektif şirketlerle ilgili hükümlere atıfta bulunulmuştur.

Limited şirketlerin, şahıs şirketlerine yaklaştığı ve bu şirketlerin özelliğini taşıdığı konulardan birisi de, “ortağın haklı (muhik) sebeplerle şirketin feshini mahkemeden isteyebilmesi” hususudur. Söz konusu durum, TTK’nın 549. maddesinde düzenlenmiş olup; bu düzenlemeyle limited şirketin ortağı, sözleşmeyle belirlenmiş olan süreden (TTK md. 506/V) önce şirketi sona erdirebilme imkanına sahip olmakta; böylelikle, limited şirketin süresine ilişkin TTK’nın 506/1-5. maddesi, aynı Kanun’un 549. maddesiyle yumuşatılmaktadır(1).

Ortaklardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından limited şirket hakkında fesih kararı alınması için TTK’nın 549/4. maddesinde belirtildiği üzere “haklı bir sebebin varlığı” gereklidir. Ancak anılan maddede haklı sebep kavramına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamış olup, haklı sebep olarak nelerin kabul edileceği hususu yargıya ve doktrine bırakılmıştır.

Bu çalışmamızda, limited şirket ortaklarının hangi hallerde şirketin feshini talep edebileceği ile TTK’nın ilgili maddesinde zikredilen haklı sebep kavramından ne anlaşılması gerektiği hususları, yargı kararları ve doktrindeki görüşler çerçevesinde değerlendirilecektir.

II- LİMİTED ŞİRKETLERİN FESHİ

TTK’nın 549. maddesinde limited şirketlerin 5 halde infisah edeceği düzenlenmiştir. Bunlar; sözleşmede aksine açık hüküm olmadıkça esas sermayenin dörtte üçüne sahip olan ortakların dörtte üçünü teşkil eden bir ekseriyet tarafından karar alınması, şirketin iflasına karar verilmesi, ortaklardan birinin talebi üzerine ve haklı sebeplerden dolayı mahkemece kararlaştırılması, kanunda yazılı sair haller ve şirket sözleşmesinde yazılı sebeplerdir.

Görüleceği üzere, limited şirketlerin infisah sebeplerinden biri de, şirket ortaklarından birinin talebi üzerine ve haklı sebeplerden dolayı mahkeme tarafından fesih kararı alınmasıdır. Belirtilen sebepten dolayı limited şirketin feshedilebilmesi için ortaklardan birinin Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurması, ortada haklı bir sebebin bulunması ve mahkemenin haklı sebebi kabul ederek fesih kararı alması gerekmektedir.

Limited şirketin feshi, haklı sebebin varlığı halinde, her bir ortak tarafından istenebilir. Ortağa tanınan bu hak ondan alınamaz. Bahsi geçen hak, şirket sözleşmesiyle bertaraf edilemeyeceği gibi, bir anlam ifade etmeyecek şekilde sınırlandırılamaz ve kullanılması zorlaştırılamaz. Hakkın kullanımı bir şarta bağlanamayacağı gibi ortaktan öncelikle sorumluluk davası açması gibi yollara başvurması da istenemez(2). Bununla birlikte, nelerin haklı sebep olarak kabul edileceği veya edilmeyeceği şirket sözleşmesinde detaylı bir şekilde gösterilebilir.

Diğer taraftan, TTK’nın 551/2. maddesinde, her ortağın haklı sebeplere dayanmak şartıyla şirketten çıkmasına müsaade edilmesini isteyebileceği “veya şirketin feshini mahkemeden talep edebileceği” hükme bağlanmıştır. Ancak doktrinde, TTK’nın 551/2. maddesinde ifade edilen “ortağın şirketin feshini mahkemeden talep etmesi” hususu ile TTK’nın 549/1-4. maddesinde düzenlenen “haklı sebeplerden dolayı fesih için mahkemeye başvurma” hususunun aynı konuyu düzenlediği ve birbirinin tekrarı olduğu, dolayısıyla md. 551/2’deki bahsi geçen ibarenin (Her ortak, … veya şirketin feshini mahkemeden talep edebilir.) anlam ve uygulama itibariyle gereksiz olduğu kabul edilmektedir.

III- HAKLI SEBEP KAVRAMI

TTK’da limited şirketlerin feshine ilişkin bölümde “haklı sebep” ibaresinin tanımı yapılmamış, hangi hallerin “haklı sebep” olarak kabul edileceği hususunda bir düzenleme getirilmemiştir. Bununla birlikte, TTK’nın 187. maddesinde yer alan kollektif şirketlerin feshi yönünden öngörülen haklı sebeplerin limited şirketlerde de uygulanabileceği kabul edilmektedir. Anılan maddede haklı sebep; “şirketin kuruluşunu sağlayan fiili veya şahsi niteliklerin, şirket maksadının gerçekleşmesini imkansız kılacak veya güçleştirecek surette ortadan kalkmış olması” şeklinde tanımlanmış ve örneklendirilmiştir. Kanun’daki ve doktrindeki görüşlerden yola çıkarak haklı sebebi, “hukuki ilişkinin sürdürülmesini çekilmez hale getiren ve bozucu yenilik doğuran bir bildirim veya dava ile hukuki ilişkiyi sona erdirmek veya değiştirmek yetkisinin kullanılmasını adil gösteren hukuki olgu” (3) olarak tanımlamak mümkündür. Haklı sebep, her somut olayda farklı şekilde tanımlanabilir. Fakat nasıl tanımlanırsa tanımlansın varlığı halinde taraflar için sözleşmenin devamının çekilmez olması ve sözleşmeyi devam ettirmelerinin kendilerinden beklenemeyecek olması şarttır(4).

Limited şirketlerin haklı sebeple feshini gerektiren sebepler, objektif ve sübjektif mahiyette olabilir. Objektif nitelikte olan sebeplerden dolayı fesih davasını açan ortağın kusurlu olup olmadığına bakılmazken, sübjektif nitelikteki haklı sebeplerden dolayı fesih davası açıldığında ortağın kusurlu olup olmadığı önemlidir. Objektif nitelikte olan sebepler genellikle ortakların iradesi dışında gelişen olaylardır. Bu olaylar şirketin amacının gerçekleşmesini güçleştiren hallerdir. Savaş, devalüasyon, mali piyasalardaki aşırı dalgalanmalar bu duruma örnek verilebilir. Sübjektif nitelikteki haklı sebepler ise haklı sebebe kusuruyla sebep olmayan ortaklara dava hakkı tanıyan sebeplerdir. Sübjektif haklı sebepler, ortakların birbirleriyle olan ilişkilerinden, şirket ile ortak arasındaki ilişkilerden veya ortağın kişisel durumundan doğabilir(5).

TTK’nın 549/1-4. maddesi bağlamında doktrine ve yargı kararlarına göre haklı sebep olarak kabul edilebilecek hususlar(6);

● Limited şirket faaliyetinin tamamen durmuş olması, uzun süre bir ortaklık faaliyetinin bulunmaması ve ortaklık mevcudunun kalmaması(7),

● Ortaklar arasındaki ciddi anlaşmazlık, huzursuzluk ve devamlı geçimsizlik yaşanması(8),

● Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona ermesi ve sürekli güvensiz­lik ortamının oluşması,

● Ortağın esas sermaye borcunu ödemede temerrüdü,

● Şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık,

● Şirketin devamlı olarak zarar etmesi ve kar sağlayamaması,

● Ortakların rekabet yasağını ihlal etmeleri,

● Şirket yönetimindeki yolsuzluklar,

● Kanun, sözleşme ve ortaklar genel kurulu kararlarının yerine getirilmemesi veya sürekli şekilde ihlal edilmesi,

● Şirket müdürü olan diğer ortağın sermayenin büyük kısmını zimmetine geçirmesi ve şirketin iyi idare edilmemesi(9)

şeklinde sıralanabilir.

IV- DAVAYA İLİŞKİN USUL

Limited şirkette her ortak, haklı sebeplerle şirketin sona erdirilmesini talep etme hakkına sahiptir. Kanun koyucu bu hakkı sadece şirket ortaklarına tanımıştır. TTK’nın 187. maddesinin, limited şirketlere de uygulanabileceği kabul edildiğinden, ilgili maddenin 1. fıkrasının 1, 2 ve 3. bentlerinde yer alan örnekler değerlendirildiğinde, haklı sebebe davranışı ile neden olan ortağın dava hakkı bulunmamaktadır. Davanın açılabilmesi için, TTK’da bir süre öngörülmemiştir. Ancak, haklı sebep devam ettiği sürece ve objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde fesih davasının açılabileceği kabul edilmektedir. Haklı sebeplerle şirketin sona erdirilmesinin talep edilebilmesi için davanın şirkete yöneltilmesi gerekir(10). Bununla birlikte Yargıtay’ın son yıllarda istikrar kazanan görüşü, şirket tüzel kişiliği davalı olarak gösterilmemişse de, tüm ortakların davacı veya davalı olarak davada mevcut olması halinde, taraf şartının sağlanmış olduğu şeklindedir.

Mahkeme, davacı ortağın iddialarının gerçek olup olmadığını, yani şirketin son bulması için bir haklı sebep olup olmadığını her olayın özelliğine göre gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yaptırarak kendisi takdir edecektir. Ancak hakim, durumu tüm hukuki ve maddi olayları/şartları göz önünde tutarak değerlendirecek, davadaki tüm menfaatleri ve özellikle şirket menfaatlerini dikkate alacaktır. Eğer davacının öne sürdüğü sebeplerin gerçek ve haklı sebepler olduğu sonucuna varılırsa şirketin feshine karar verilecektir. Fesih kararı ile ortaklar arasındaki hukuki ilişki sona ermektedir. Sona erme, inşai nitelikte, bir başka deyişle, yenilik doğurucu bir karardır. Şirket, mahkeme kararının kesinleştiği tarihte son bulur(11). Fesih kararının verilmesiyle şirket tasfiyeye girer.

Öte yandan, ortağın hedeflediği amaca başka bir yolla ulaşılabilmesinin (örneğin ortaklıktan çıkmasına izin verilmesi) mümkün olması halinde, ortağa fesih hakkının tanınmaması ve diğer yolların hatırlatılması gerekecektir.

V- TTK TASARISINDA KONUNUN DÜZENLENMESİ

TTK’nın 549. maddesinde yer alan limited şirketlerin ortaklardan birinin talebi üzerine haklı nedenlerle feshi hususu TTK Tasarısı’nda da düzenlenmiştir. Tasarı’nın 636/3. maddesinde; “Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.” denilmektedir.

Mevcut düzenlemedeki eksiklikten dolayı, uygulamada hakimin davayı reddetmesine ve yeni bir dava açılmasına yol açan durum, usul ekonomisine uygun bir hale getirilerek, hakime daha geniş bir yetki verilmiştir. Hakimin açılan fesih davasında, ileri sürülen haklı sebebi, şirketin feshi için yeterli görmemesi veya bunun son çare olduğunu düşünmemesi halinde fesih talebini reddetmekten başka çaresi kalmamaktadır. Fakat Tasarı’daki bu düzenleme ile davacı ortak veya davalı şirket tarafından talep edilmemiş olsa bile hakim davayı kendisi genişletebilmekte ve talep dışında karar vererek; ortağı şirketten çıkarabilmektedir. Tasarı’da hakime bir hak daha tanınarak “duruma uygun düşen ve kabul edilen diğer bir çözüme” hükmedebileceği düzenlenmiştir. Bu çözümün ne olduğu belirsizdir. Fakat düzenleme ile şirketin yararına olarak hakime geniş müdahale hakkı tanınmıştır(12).

VI- SONUÇ

Limited şirketlerin fesih halleri TTK’nın 549. maddesinde düzenlenmiş olup, söz konusu hallerden biri de ortaklardan birinin haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemeden şirketin feshini isteyebilmesidir. TTK’da anonim şirket pay sahiplerine böyle bir hak tanınmamıştır. Limited şirket ortaklarına tanınan bu hak, limited şirketlerin belli konularda şahıs şirketlerine yaklaştığının bir göstergesidir. Şirket ortakları fesih talebinde bulunma haklarından mahrum bırakılamayacağı gibi bu hak şirket sözleşmesiyle veya ortaklar kurulu kararıyla da ortadan kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Ortakların şirketin feshi amacıyla mahkemeye başvurabilmesi için ortada haklı bir sebebin bulunması gerekmektedir. Ancak, TTK’da haklı sebep kavramı tanımlanmamış, nelerin haklı sebep olarak kabul edileceği yargıya ve doktrine bırakılmıştır. Çalışmamızda, haklı sebep olarak kabul edilebilecek hususlar örneklendirilmiştir. Haklı sebep her somut olayın özelliğine göre belirlenmekle birlikte, esas alınacak ölçü ortakların sözleşmeyi devam ettirmelerinin mümkün olamamasıdır.

Haklı sebeplerle şirketin sona erdirilmesini talep etme hakkını, sadece şirket ortakları kullanabilir. Buna karşın, haklı sebebe davranışı ile neden olan ortağın dava hakkı yoktur. Davada davalı olarak şirket tüzel kişiliği gösterilir.

Limited şirketlerin bahsi geçen fesih sebebi TTK Tasarısı’nda da yer almıştır. Tasarıda, doktrinde kabul edilen görüşler çerçevesinde, mahkemenin istem yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebileceğine yer verilmiştir.

* Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müfettişi

(1) Akar ÖCAL, Limited Şirketlin Haklı Sebeplerle Mahkeme Kararıyla Sona Erdirilmesi, Prof. Dr. Turgut Kalpsüz’e Armağan, Turhan Kitabevi, Ankara 2003, s.225

(2) Ünal TEKİNALP - Reha POROY - Ersin ÇAMOĞLU, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 9. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul 2003, s.940

(3) Halil ASLANLI - Hayri DOMANİÇ, Limited Şirketler Hukuku ve Uygulaması, İstanbul 1989, s.736

(4) R. Eda GİRAY, “Limited Şirketlerin Haklı Nedenlerle Feshi ve Yargıtay’ın Yaklaşımı”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 12, Güz 2007/2, s.198

(5) GİRAY, agm, s.201

(6) Mesut Erhan CİHAN, Limited Şirketten Kurtulmanın Yolu, http://www.mesutcihan.com

(7) Yrg. 11. HD.’nin, 01.11.1999 tarih ve E.1999/3660, K.1999/5545 sayılı; Yrg. 11 HD.’nin, 01.11.1997 tarih ve E.1997/4015, K.1997/4723 sayılı; Yrg. 11 HD.’nin, 01.05.1995 tarih ve E.1995/2880, K.1995/3952 sayılı; Yrg. 11. HD.’nin, 01.11.1977 tarih ve E.1977/4015, K.1977/4723 sayılı Kararları (Ayrıca, Yrg. 11. HD.’nin, 08.05.2001 tarih ve E.2002/12015, K.2003/4652 sayılı Kararı; “13.08.2001 tarihinden geriye doğru 45 gün öncesinden beri şirket müdürü ve yetkililerinin şirketi terk ettikleri, şirket merkezinde hiçbir defter ve kayıt bulunmadığı gibi bilgisayarlarda dahi muhasebe kayıtlarının silinmiş olduğu, davanın hisse devrine ilişkin ortaklar kurulu kararının davalı tarafından imzalanmaması nedeniyle hisse devrinin dahi gerçekleşemediği, kayyum olarak tayin edilenin de ortaklar kurulunu bir türlü toplayamaması nedeniyle görevinden istifa ettiği, davalının dahi müdürlük görevini fiilen devam etmediğini ve şirkete kayyum tayin edilmesini kabul ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Tüm bu deliller karşısında, fesih isteminin haklı olduğu ve ortada fiilen bir şirket bulunmadığı açıktır. Bu durumda mahkemece, TTK’nın 549/4. maddesi uyarınca şirketin fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.” şeklindedir.

(8) Yrg. 11. HD.’nin, 17.06.2002 tarih ve E.2002/2286, K.2002/6137 sayılı Kararı’nda, iki ortaklı limited şirkette, ortaklardan birinin diğerini iş yerine sokmamasını, kilitleri değiştirmesini, ortaklık hesap ve belgelerini gizlemesini şirketin feshi için haklı sebep olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, Yrg. 11. HD.’nin, 15.02.2005 tarih ve E.2004/7433, K.2005/1213 sayılı; Yrg. 11. HD.’nin, 07.05.2002 tarih ve E.2002/599, K.2002/4496 sayılı; Yrgı. 11. HD.’nin, 21.02.2000 tarih ve E.2000/55, K.2000/1242 sayılı Kararları.

(9) Yrg. 11. HD.’nin, 07.07.1961 tarih ve E.1961/818, K.1961/2350 sayılı Kararı.

(10) İlknur KAYA, Limited Şirketin Sona Erme Sebepleri, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Bölümü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir 2005, s.62

(11) İlknur KAYA, age, s.63

(12) GİRAY, agm, s.214

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
17-01-2012 06:46 PM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
GOKHANCAKİR
Registered
Default Avatar
Mesajlar: 1
Tarih: Dec 2012
Üye no: 44695
Nerden: muğla
Rep Puanı: 0
Mesaj: #3
Şirket tasfiyesi ve feshi
Yardımınız Gerekli

2 ortakli bir limited şirketi her iki ortak da tasfiye ve feshetmek istemektedir. Ancak Şirket adına kayıtlı bir adet taşınmaz mevcut. Bu taşınmazı tasfiye öncesi satmak istemekteler ancak Toprak Koruma Kanunu gereği 20.000 m2 altında ve hisseli olduğu için 3. kişilere satamamaktalar. Bu konuda kanun açık. Bu durumda da şirketin tasfiyesi ve feshi gerçekleşmemekte. Bu durumda Asliye Ticaret Mahkemesine dava açmak da yardımcı olmuyor. Çünkü mahkeme şirket adına kayıtlı hiçbirşey istemiyor. Bu konuda ne yapılabilir yardımcı olursanız sevinirim.
20-12-2012 11:32 AM
Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: