Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

İş Kazaları Neticesinde Sosyal Güvenlik
Konuyu Açan Kişi: hust59®
Cevap Sayısı: 0
Görüntülenme Sayısı: 416

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
İş Kazaları Neticesinde Sosyal Güvenlik
Yazar Mesaj
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,552
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #1
İş Kazaları Neticesinde Sosyal Güvenlik
İş Kazaları Neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na Ödenen Tazminatlar İndirim Konusu Yapılabilir mi? Başlıklı makalenin yasal tüm hakları
Yazar: Yasin ÖZYOLCU (*) ' ya ait olup
Yaklaşım / Ağustos 2015 / Sayı: 272 ' de yayınlanmıştır

I- GİRİŞ
Son yıllarda ülkemizde ciddi oranda artan iş kazaları işçilerin yaralanması ve ölümleri ile sonuçlanmaktadır. İş güvenliği adına çeşitli düzenleme ve önlemler arttırılmaya çalışılmaktadır. İşverenlere, iş kazaları sonucunda çeşitli davalar açılmakta ve tazminat talep edilmektedir. İş kazaları neticesinde işçi veya yakınlarına ödenen tazminatların vergi mevzuatı açısından indirim konusu yapılıp yapılamayacağı bu makalenin konusunu oluşturmaktadır.
II- İLGİLİ MEVZUAT
Kurumlar Vergisi Kanunu(KVK)’nun 6. maddesinde safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu(GVK)’nun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
GVK’nın 38. maddesine göre, safi ticari kazancın belirlenmesinde, söz konusu Kanun’un 40. maddesinde yer alan giderlerin indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
GVK’nın 40. maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendine göre, işle ilgili olmak şartıyla mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar safi kazancın tespiti sırasında indirim konusu yapılabilmesi mümkündür.
Söz konusu zarar, ziyan ve tazminatların gider olarak dikkate alınabilmesi için;
- İşle ilgili olması,
- Kanun hükmüne, sözleşmeye veya mahkeme ilamına dayanması,
- Ödenmiş olması
gerekmektedir.
Buna karşılık işverenin kusurundan kaynaklanan kazalar sonucunda ödenen tazminatlar aynı Kanun’un 41. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendi uyarınca gider olarak kabul edilmeyen ödeme niteliğindedir.
KVK’nın 11. maddesinin birinci fıkrasının g bendine göre, sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddî ve manevî zarar tazminat giderlerinin kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Gelir İdaresi tarafından verilen bir Özelge’de;
“Türkiye Kömür İşletmelerine ait sahada kömür çıkarılması sırasında meydana gelen iş kazaları sonucunda;
Kaza geçiren işgörene veya bunun varislerine şirketinizin kusurundan dolayı mahkeme kararına göre ödenen tazminatlar ve faizleri ile
Gerek bir iş akdi veya toplu iş sözleşmesi hükümlerine istinaden anlaşmak suretiyle, gerek hiçbir akde veya sözleşmeye bağlı olmaksızın doğrudan sulh yoluyla ödenen tazminatlar,
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacaktır.”(1)
ifadelerine yer verilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21. maddesinde;
“İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurum’ca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır
İş kazasının, 13. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kurum’a bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurum’ca işverenden tahsil edilir.
Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, Kurum’ca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene ödettirilir.
İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.
İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurum’ca rücû edilmez.”
hükmüne yer verilmiştir.
III- DEĞERLENDİRME
İş kazalarının önlenmesi adına çeşitli tedbirler alınması gündemde olsa da yaşanan iş kazalarının ve işçi ölümlerinin sayısı hızla artmaktadır. İş kazaları neticesinde işçiler veya yakınları maddi manevi tazminat talebinde bulunmaktadırlar. İşçilere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödemeler yapılmakta ve bu ödemeler daha sonra Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işverenden talep edilmektedir. Bu durumlarda işverenlerce ödenen tazminatların kimi durumlarda işveren tarafından vergi hesaplanmasında indirim konusu yapıldığı görülmektedir. Hem Gelir Vergisi Kanunu’nda hem de Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ödenen tazminatların gider kabul edilmesi için mükellefin kendi kusurundan kaynaklanmayan bir tazminat niteliği taşıması gerektiği hükmedilmiştir. Ancak iş kazalarında ödenen tazminatlar Sosyal Güvenlik Kurumu’nca işverenin kusuru oranında hesaplanıp ödettirilmektedir. Dolayısıyla iş kazası neticesinde ödenen tazminatların gelir veya kurumlar vergisinin hesaplanmasında gider olarak kabul edilmesi doğru olmayacaktır. Bu kapsamda yapılan giderlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak vergi matrahına eklenmesi gerekmektedir.
IV- SONUÇ
Ülkemizde son yıllarda hızla artan işçi yaralanmaları ve ölümleri neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’nca işçilere ödenen tutarlar işverenlerden talep edilmektedir. Ödenen bu tazminatların işverenlerce verilen vergi beyannamelerinde gider olarak indirim konusu yapılabildiği görülmektedir. İşverenin kusuru dolayısıyla ödenen tazminatlar vergi mevzuatı açısından gider olarak kabul edilmemektedir. Ödenen tazminatların kanunen kabul edilmeyen gider yazılmak suretiyle vergi matrahına eklenmesi gerekmektedir.

* Vergi Müfettişi (E. Maliye Müfettişi)
(1) GİB’nın, 23.02.2012 tarih ve B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-244 sayılı Özelgesi.
Yazarlar : 'YASİN ÖZYOLCU

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
28-07-2015 06:11 PM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: