Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

İşyeri kirasında stopaj durumu
Konuyu Açan Kişi: yagmurr
Cevap Sayısı: 2
Görüntülenme Sayısı: 6673

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
İşyeri kirasında stopaj durumu
Yazar Mesaj
yagmurr
Registered
Mesajlar: 58
Tarih: May 2009
Üye no: 18319
Nerden: İstanbul
Rep Puanı: 0
Mesaj: #1
İşyeri kirasında stopaj durumu
Merhaba

İşyeri kirasını 5 - 10 yıllık olarak peşin ödemeyi düşünüyoruz.Bunun için yapmamız gerekenler tam olarak nelerdir. Öncelikle bunun için sözleşme yapılmalımıdır. Ve 10 yıllık kiranın peşin ödenmesi durumunda her ay bildirdiğimiz stopaj ve gider yazılması yönünden ne gibi değişiklik yapılması gerek.
Stopaj peşin mi ödenmeli, yoksa aylar veya yıllık olarak mı bildirilmeli, usul tam olarak nedir yardımcı olursanız çok memnun olurum
22-12-2009 01:23 AM
Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
Y.ERCAN
YÖNETİCİ
******
Mesajlar: 18,411
Tarih: May 2008
Üye no: 4845
Nerden: İstanbul
Rep Puanı: 87
Mesaj: #2
RE: İşyeri kirasında stopaj durumu
Öncelikle bir kira mukavelesi yaparak imzalamanız gerekir karşılıklı olarak sözleşme dogdugu anda damga vergisine tabidir gösterdiginiz kira ve yıl üzerinden damga vergisi ödenir.
Stopaj ödeme ile ilgilidir yani kira ne zaman ödenir ise stopajda o zaman doğar yani peşin ödenen kiraların stopajıda sözleşmede gösterilen ödeme tarihi itibari ile muhtasar ile beyan edilmelidir.
Giderleştirme olayına gelince ;

B 180- Gelecek aylara ait giderler (1 yıldan kısa süreli kira toplamı)
B 280- Gelecek yıllara ait giderler (1 yıldan uzun süreli kira toplamı)

A 360 Ödenencek vergi ve fonlar
A 102 Bankalar
--------------------------//----------------------------------------

Aylar itibariyle gelece aylardaki kiraların giderleştirilmeside

770- Genel yönetim giderleri
180- Gelecek aylara ait giderler

Muhasebe ve Mevzuat Grubu

Hüseyin Ust Mevzuat Forumu Facebook Sayfası

Kişisel Blog Sayfam
22-12-2009 02:00 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
hust59®
İmtiyaz Sahibi
*******
Mesajlar: 5,377
Tarih: Jul 2007
Üye no: 4
Nerden: İstanbul / Bolu
Rep Puanı: 26
Mesaj: #3
RE: İşyeri kirasında stopaj durumu
ÖDEMELİ TİCARİ MAL VE HAK KİRALAMALARINDA KDV


Yazar:ŞükrüKIZILOT*
Yaklaşım / Aralık 2009 / Sayı: 204

I- GİRİŞ
Katma değer vergisi uygulamasında, özellik taşıyan durumlardan biri de mal ve hakların kiralanmasındaki KDV ile ilgili.
Bilindiği üzere, kiralamalar, taşınır-taşınmaz mal ve hak kiralamaları olmak üzere ikiye ayrılıyor. KDV’nin konusuna giren işlemler Kanun’un birinci maddesinde, mal teslimleri, hizmet ifaları ve ithalat olarak belirlenmiştir. Aynı Kanun’un dördüncü maddesine göre, kiralama işlemleri hizmet olarak değerlendirilmiş, bu işlemlerin hizmetlerin tabi olduğu usul ve esaslar çerçevesinde vergilendirilmesi öngörülmüştür.
Aşağıda, genel olarak ticari faaliyet kapsamında yapılan kiralama işlemlerinin KDV karşısındaki durumu ele alındıktan sonra, özellikle peşin ödemeli kiralamalarda KDV’nin beyan edileceği dönemin tespiti ve vergilendirme usulü konusu incelenecek, bu konudaki kişisel görüşlerimiz belirtilecektir.

II- KİRALAMA İŞLEMLERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU
A- YASAL MEVZUAT
KDV Kanunu’nun 1/1. maddesine göre, Türkiye’de ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan taşınır-taşınmaz mal ve hak kiralamaları KDV’ye tabi bulunmaktadır.
Öte yandan, kiralama işlemlerinde KDV’yi doğuran olayın kiraya verilen şeyin kiracının kullanımına terk edilmesi anında meydana geldiğini hükme bağlayan Kanun’un 10/h maddesi, 3316 sayılı Kanunla 01.12.1986 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Buna göre, kiralama işlemlerinde KDV’nin hizmet ifalarına ait esaslar çerçevesinde hesaplanarak beyan edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, kiralama işlemlerinde KDV’yi doğuran olayın, Kanun’un 10. maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirilmesi zorunluluk arzetmektedir.
KDV Kanunu’nun 10. maddesinde vergiyi doğuran olay sayma yöntemi ile düzenlenmiştir. Anılan maddenin (a) bendine göre “mal teslimleri ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi ve hizmetin ifası,” (b) bendine göre “malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,” © bendinde ise “kısım kısım mal teslimi ve hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması” anında vergiyi doğuran olay meydana gelmektedir.
B- PEŞİN ÖDEMELİ TİCARİ KİRALAMA İŞLEMLERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU
1- Ticari Faaliyet Kapsamında Gerçekleştirilen Taşınır-Taşınmaz Mal ve Hak Kiralamalarında KDV
Şirket aktifine kayıtlı veya ticari işletmelere dahil bulunan taşınır-taşınmaz mal ve hak kiralamaları KDV Kanunu’nun 1/1. maddesine göre ticari faaliyet kapsamında KDV’ye tabi bulunmaktadır. Kiralama işlemleri kısım kısım hizmet ifası niteliğinde olup, vergiyi doğuran olay vergilendirme dönemleri (aylık dönemler) itibariyle meydana gelmektedir.
Öte yandan, bir işlem vergisi olan KDV’de vergilendirme yapılabilmesi için bedelin tahsil edilmemesi bir önem taşımamakta, işlemin gerçekleşmesi yeterli bulunmaktadır. Dolayısıyla, kiralama işlemlerinde kira bedelleri üzerinden hesaplanan KDV’nin, kira bedellerinin tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın aylık dönemler halinde beyan edilmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak verilen bazı Özelgelerin özetleri aşağıdadır:
“Toplam kira bedelinin ay cinsinden toplam kira süresine bölünmesi sonucu elde edilen tutara ait KDV’nin, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın aylık vergilendirme dönemleri itibariyle beyan edilmesi gerekmektedir.”(1)
“KDV uygulamasında kira hizmeti üzerinden hesaplanan KDV’nin kiraya veren iktisadi işletme tarafından beyan edilip ödenmesi esastır. Hesaplanan bu verginin kiracıdan tahsil edilip edilmemesi durumu değiştirmemektedir. Başka bir anlatımla, KDV Kanunu’nda kira bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin kiracıdan tahsil edilmesi gerektiği konusunu kapsayan bir hüküm yer almamaktadır.”(2)
Örneğin, birden fazla yıl için kiralama yapılsa ve kira sözleşmesinde kira bedelinin son yılda ödenmesi kararlaştırılsa dahi, KDV’nin be¬yanı için kira bedelinin tahsili beklenilmemeli, KDV aylık dönemler halinde beyan edilmelidir.
2- Peşin Ödemeli Kiralamalarda KDV’yi Doğuran Olay ve Verginin Beyan Edileceği Dönem
Kira bedelinin peşin olarak tahsil edildiği durumlarda KDV, yapılan tahsilat nedeniyle fatura düzenlenip düzenlenmemesine bağlı olarak değişmektedir:
- Peşin tahsil edilen kiralar için fatura düzenlenmesi halinde, vergiyi doğuran olay KDV Kanunu’nun 10/b maddesine göre faturada gösterilen bedelle sınırlı olmak üzere faturanın düzenlendiği tarihte meydana geldiğinden, tahsil edilen kira bedelinin tamamı üzerinden KDV hesaplanması ve faturanın düzenlendiği döneme ait KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Gelecek yıllara ilişkin olarak peşin tahsil edilen kiranın GVK ve KVK yönünden ilgili yılların hasılatı olarak kabul edilmesi, fatura düzenlenmesi nedeniyle peşin tahsil edilen kira bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin beyan edilmesine engel oluşturmamaktadır(3). Örneğin, peşin tahsil edilen 3 yıllık kira bedeli olan 360.000 TL için fatura düzenlenmesi halinde, 360.000 TL üzerinden KDV hesaplanması ve faturanın düzenlendiği aya ilişkin KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekir.
Bu uygulamada, sözleşme metni çok önemlidir. Örneğin 20 yıllık bir kiralamada, her yılın başında yıllık kiranın peşin olarak ödenip fatura düzenleneceği belirtiliyorsa, yıllık kira üzerinden fatura düzenlenip, KDV hesaplanması gerekir.
- Peşin tahsil edilen kira tutarı için fatura düzenlenmemesi halinde, toplam kira bedelinin ay cinsinden toplam kira süresine bölünmesi sonucu elde edilen aylık tutarlar üzerinden KDV hesaplanması ve ilgili ay KDV beyannameleri ile beyan edilmesi gerekmektedir. Bu durumda faturaların da aylık dönemler halinde düzenleneceği tabiidir. Peşin tahsil edilen kiranın sonraki aylara isabet eden kısımlarının avans olarak kabul edilmesi gerektiğinden ve gerçekleştirilmiş bir teslim ve hizmetin karşılığını oluşturmayan avanslar KDV’ye tabi olmadığından, kiranın peşin tahsil edildiği tarihte KDV hesaplanmayacaktır. Örneğin, peşin tahsil edilen 3 yıllık kira bedeli olan 360.000 TL için fatura düzenlenmemesi halinde, (360.000 TL/36 ay=) 10.000 TL olarak hesaplanan aylık kira bedeli üzerinden KDV hesaplanması ve bu şekilde hesaplanan KDV’nin aylık dönemler halinde KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekir.
Konu ile ilgili olarak verilen bazı Özelgelerin özetleri aşağıdadır:
“Toplam kira bedelinin ay cinsinden toplam kira süresine bölünmesi sonucu elde edilen tutara ait KDV’nin, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın aylık vergilendirme dönemleri itibariyle beyan edilmesi gerekmektedir. Başlangıçta veya ara dönemlerde aylık kümülatif tutarı aşan bir kira ödemesinin yapılması ve karşılığında fatura düzenlenmesi halinde faturada gösterilen bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır. Ancak, fatura düzenlenmemesi halinde aşan tutar, peşin tahsil edilen kira bedeli mahiyetinde olduğundan, üzerinden KDV hesaplanmayacak, kiralama hizmeti, toplam kira bedelinin ay cinsinden toplam kira süresine bölünmesiyle bulunan tutarın aylar itibariyle beyan edilmesi suretiyle vergilendirilecektir.”(4)
“Kirala-İşlet-Devret sistemi ile kiraya verilen havalimanı terminal binaları ve mütemmimlerine ait bedel Genel Müdürlüğünüzce kiracılardan tahsil edilmese dahi, bu bedele ait KDV’ler aylık dönemler itibariyle beyan edilecektir. Kira bedeline ilişkin KDV’nin kiracılardan tahsil edilme zamanı konusunda bir görüş verilmesi mümkün bulunmamakta olup, konunun taraflar arasında ve özel hukuk kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.”(5)
“Peşin tahsil edilen kira bedelinin vergilendirme dönemlerine isabet eden kısımları üzerinden katma değer vergisi hesaplanması, kanunen mümkün bu¬lunmaktadır. Ancak, peşin olarak kira bedelinin tamamı üzerinden fatura düzen¬lenmesi halinde KDV Kanunu’nun 10/b maddesi gereğince, fatura bedeli üzerinden vergi hesaplanıp beyan edileceği tabiidir.”(6)

III- SONUÇ
Yukarıda yapılan açıklamalardan da farkedileceği üzere, ticari faaliyet kapsamında yapılan kiralama işlemleri kısım kısım hizmet ifası olarak KDV’ye tabi bulunmaktadır. Vergiyi doğuran olay vergilendirme dönemleri itibariyle (aylık dönemler halinde) meydana gelmekte olup, kira bedelinin tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın kira bedellerine ilişkin KDV’nin aylık dönemler halinde beyan edilmesi gerekmektedir.
Kira bedelinin peşin olarak tahsil edildiği durumlarda ise KDV’nin beyan usulü, fatura düzenlenip düzenlenmemesine bağlı bulunmaktadır. Peşin tahsil edilen kiralar için fatura düzenlenmesi halinde, tahsil edilen kira bedelinin tamamı üzerinden KDV hesaplanması ve verginin faturanın düzenlendiği döneme ait KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Peşin tahsil edilen kira tutarı için fatura düzenlenmemesi halinde, toplam kira bedelinin ay cinsinden toplam kira süresine bölünmesi sonucu elde edilen aylık tutarlar üzerinden KDV hesaplanması ve ilgili ay KDV beyannameleri ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Sözleşmede kiranın her yılın başında, 12 aylık tutarının tamamının peşin olarak ödenip fatura düzenleneceği belirtiliyor ve kiracı da kirayı peşin olarak ödüyorsa, alınan 12 aylık kira karşılığında fatura düzenlenmesi, kiracının da KDV’yi 12 aylık olarak ödemesi gerekir. Kiranın tamamının 3 yıllık peşin ödenmesi ve KDV’sinin de 3 yıllık hesaplanıp, fatura düzenlenmesi halinde, kiranın o yıla ait kısmının “gelir” kaydedilmesi, kalan kısmının “gelecek yıllara ait gelir” olarak gösterilmesi ancak KDV’nin tamamen beyan edilmesi gerekir. Ancak peşin tahsil edilen kiranın “avans” niteliğinde olması yani kiranın tamamına mahsuben belli bir tutarın ödenmesi halinde, alınan avansın tamamı için fatura düzenlenmez. Avansın tamamı KDV’ye de tabi değildir. Her ay itibariyle fatura düzenlenir ve KDV’si de gösterilir.
* Prof. Dr., Gazi Üniversitesi İİBF Öğretim Üyesi, Maliye Bölümü Başkanı
(1) MB.’nin, 26.07.2007 tarih ve 55/5510-268/66947 sayılı Özelgesi (Özelge’nin tam metnini Dergimizin elinizde bulunan sayısının “Özelgeler ve İç Genelgeler” bölümünde bulabilirsiniz.)
(2) MB.’nin, 16.01.1997 tarih ve 1837 sayılı Özelgesi.
(3) Şükrü KIZILOT, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması (Föy-Volant), Yaklaşım Yayınları, Ankara 1998, C.2, s.660 vd.
(4) MB.’nin, 26.07.2007 tarih ve 55/5510-268/66947 sayılı Özelgesi (Özelge’nin tam metnini Dergimizin elinizde bulunan sayısının “Özelgeler ve İç Genelgeler” bölümünde bulabilirsiniz.)
(5) MB.’nin, 09.03.2009 tarih ve 55/5510-268/26501 sayılı Özelgesi (Özelge’nin tam metnini Dergimizin elinizde bulunan sayısının “Özelgeler ve İç Genelgeler” bölümünde bulabilirsiniz.).
(6) MB.’nin, 21.12.1988 tarih ve 80797 sayılı Özelgesi

Hüseyin ÜST
S.M.M.M.
22-12-2009 02:03 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: