Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

MÜKELLEFLERE VERİLEN “VERGİ BORCU YOKTUR” YAZILARI
Konuyu Açan Kişi: köroğlu14
Cevap Sayısı: 0
Görüntülenme Sayısı: 12251

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
MÜKELLEFLERE VERİLEN “VERGİ BORCU YOKTUR” YAZILARI
Yazar Mesaj
köroğlu14
MÜDAVİM ÜYE
*****
Mesajlar: 348
Tarih: Oct 2007
Üye no: 415
Nerden: Bolu / İstanbul
Rep Puanı: 1
Mesaj: #1
MÜKELLEFLERE VERİLEN “VERGİ BORCU YOKTUR” YAZILARI
MÜKELLEFLERE VERİLEN “VERGİ BORCU YOKTUR” YAZILARI

Yazar:Mehmet SAY*

E- Yaklaşım / Eylül 2009 / Sayı: 201



I- GİRİŞ

Bilindiği üzere; kamu giderlerinin finansmanın en önemli kaynağı durumundaki vergi gelirlerinin tahsil edilmesinde büyük sorunlar yaşanmaktadır. Amme alacağının kanunlarda belirlenen vadelerde ilgilileri tarafından ödenmesi esastır, ancak çeşitli sebeplerle vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarının tahsil edilebilmesi için cebri takibat dediğimiz amme alacağını tahsil etme yöntemlerine başvurulmaktadır. Mevzuatımıza göre kamu alacaklarının tahsili 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun([1]) hükümlerine göre yapılmaktadır.

Öte yandan kamu hukukuna dâhil olan, kamu denetimi altında bulunan veya kamu kaynağını kullanan kurum veya kuruluşların harcamalarını yaparken vergi mükellefleri ile olan münasebetleri dolayısı ile kamu kaynağı bir şekilde vergi mükelleflerine aktarılmaktadır.

Ancak yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısı ile kendilerine kamu kaynağı aktarılan mükelleflerin devlete olan vergi ve sosyal güvenlik borçlarını ödemedikleri karşılaşılan bir durum olup bu durum kamu vicdanını rahatsız etmekte idi. Son dönemlerde yapılan düzenlemeler ile bu konu nispeten çözüme kavuşturulmuştur.



II- KONU İLE İLGİLİ MEVZUAT

Mükellefler aşağıdaki yasal nedenlerle yahut özel nedenlerle vergi dairelerine müracaat ederek vergi borcu yoktur belgesi almak istemektedirler. Mükelleflerin yasal nedenlerle vergi borcu olamadığına ilişkin yazı talep etme sebeplerini üç maddede toparlayabiliriz.

A- KAMU İHALE KANUNU’NUN 10. MADDESİNE GÖRE; KAMU İHALELERİNE İSTEKLİ OLARAK KATILMAK ÜZERE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun([2]) 10. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendinde; Türkiye’nin veya kendi mevzuatının hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin son fıkrasında “Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir…” denilmek sureti ile Kamu İhale Kurumu’na taahhütname olarak isteklilerden istenecek belgeleri belirleme yetkisi verilmiştir.

Söz konusu Kanun’un uygulanmasına ilişkin olarak yayımlanan Kamu İhale Tebliği’nin([3]) birinci bölümünün IX- “İsteklilerden 10. Maddenin Son Fıkrasına Göre İstenecek Belgeler” başlıklı (D) bendinde özetle; Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, KDV, ÖTV, ÖİV, BSMV, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiye ilişkin vergi asılları ile bu vergi türlerine ait vergi ziyaı cezaları, gecikme zam ve faizlerinin toplam 1.000 lirayı aşması halinde vergi borcu olduğu kabul edileceği düzenlenmiştir.

Mükelleflerin bizzat müracaat ederek kamu ihalelerine katılmak üzere istedikleri vergi borcu olmadığına dair belgelerinin düzenlenmesi esnasında, vergi daireleri tarafından Kamu İhale Kanunu tebliği hükümleri dikkate alınarak söz konusu belgeler tanzim edilmekte ve ilgililerine teslim edilmektedir.

Söz konusu belgenin tanzim edilmesi sırasında;

a) Tür olarak; yıllık gelir, yıllık kurumlar, KDV, ÖTV, ÖİV, BSMV, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiye ilişkin vergi asılları ile bu vergi türlerine ait vergi ziyaı cezaları, gecikme zam ve faizlerinin toplam 1.000 lirayı aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

b) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu kabul edilecektir.

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı kabul edilecektir.

d) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava kesin hükme (karar düzeltme aşaması dahil) bağlanana kadar kesinleşmiş vergi borcu olmadığı kabul edilecektir.

e) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı kabul edilecektir.

f) Vergi borcunun 6183 sayılı Kanun’a göre tahsili için vergi idaresince yapılan her türlü işleme karşı vergi yargısında dava açılması halinde açılan dava kesin hükme bağlanana kadar (karar düzeltme aşaması dahil) kesinleşmiş vergi borcu olmadığı kabul edilecektir.

Belgenin düzenlenmesi esnasında mükelleflerin ihale tarihi itibariyle olan durumu göstermesini talep etmesi halinde bu tarih, tarih belirtilmemesi durumunda başvuru tarihi itibariyle düzenlenmesi gerekmektedir.

İlgili vergi dairesince, gelir stopaj vergisi ile banka ve sigorta muameleleri vergisi açısından bağlı olduğu diğer vergi dairelerinden temin edilen bilgiler ve nakil olması halinde kayıtlı olduğu bir önceki vergi dairesinden alınan bilgilerde de dikkate alınarak düzenlenecektir.

B- 6183 SAYILI KANUN’UN 22/A MADDESİNE GÖRE “VERGİ BORCU YOKTUR” BELGESİ İSTENEN HALLERDE

5766 sayılı Kanun([4]) ile 6183 sayılı Kanun’a eklenen 22/A maddesi ile;

- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine yapacakları ödemelerde,

- Kanun, kararname ve diğer mevzuatla nakdi olarak sağlanan Devlet yardımları, teşvikler ve destekler nedeniyle yapılacak ödemelerde,

- 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli tarifelerde yer alan ticaret sicil harçlarından kayıt ve tescil harçları, noter harçlarından senet, mukavelename ve kâğıtlardan alınan harçlar, tapu ve kadastro harçlarından tapu işlemlerine ilişkin alınan harçlar, gemi ve liman harçları ile diploma harçları hariç olmak üzere (8) sayılı tarifeye konu harçlar ve trafik harçlarına mevzu işlemlerde,

- 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda yer alan bina inşaat harcı ve yapı kullanma izin harcına mevzu işlemlerde;

Vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belge aranılması zorunluluğu getirmeye ve maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiş, bu yetkiye istinaden Seri: A Sıra No: 2 Tahsilât Genel Tebliği([5]) yayımlanarak uygulamaya yön verilmiştir.

Söz konusu Tebliğ ile,

- 01.08.2008 tarihinden itibaren 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kurumların bu kanun kapsamında hak sahiplerine yapacakları 2.000 TL ve üzeri ödemelerde,

- 06.10.2008 tarihinden itibaren Kanun, kararname ve diğer mevzuatla nakdi olarak sağlanan Devlet yardımları, teşvikler ve destekler nedeniyle kurumların ilgililere yapacakları ödemeler sırasında

(miktar sınırlaması yok) hak sahiplerinin ve ilgililerin Maliye Bakanlığı’na bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığına ilişkin belge aranılması zorunluluğu getirilmiştir.

Kurum ve kuruluşların yapacakları ödemeler sırasında hak sahiplerinin vergi dairelerine 1.000 lirayı aşan tutarlardaki borçları, vadesi geçmiş borç olarak dikkate alınacak, miktar olarak daha aşağıda olan borçlar vergi borcu olarak dikkate alınmayacaktır.

“Vadesi Geçmiş Borç” olarak; sadece yıllık gelir, yıllık kurumlar, KDV, ÖTV, ÖİV ve BSMV, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu vergi türlerine ait vergi ziyaı cezaları, gecikme zam ve faizlerinden oluşacağı düzenlenmiştir.

01.07.2008 tarihinden itibaren yapılacak müracaatlar üzerine yapılan tecillere uygulanmak üzere, tecil edilen borç tutarının % 10'u ödenmedikçe ilgili tahsil dairesince borcu bulunmadığını gösteren yazının verilmemesi tecil şartı olarak belirlenmiştir.

Mükelleflerin 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi gereğince vergi dairelerinden talep ettikleri vergi borcu yoktur yazıları 6183 sayılı Kanun’a ilişkin tebliğ hükümleri dikkate alınarak tanzim edilmektedir.

Söz konusu belgenin tanzim edilmesi sırasında; vadesi geçtiği halde ödenmemiş borç bulunmakla birlikte, yargı mercilerince amme alacağının takibinin durdurulmasına karar verilmesi veya takibin kanunen durdurulması gereken diğer hallerde kapsama giren tür ve tutarda borç bulunmasına rağmen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge “ödeme/işlem yapılmasına muvafakat edildiğini” belirten bir ifadeyle tanzim edilerek borçluya verilecektir.

Tecil edilmiş amme alacakları, tecil şartlarına uygun olarak ödendiği müddetçe vadesi geçmiş borç olarak dikkate alınmayacaktır.

Vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge talep eden borçlulara, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesince, gelir stopaj vergisi ile banka ve sigorta muameleleri vergisi açısından bağlı oldukları diğer vergi daireleri ile varsa kapsama giren vergi türleri açısından daha önce mükellefiyet kaydı bulunan diğer vergi dairelerinden temin edilen bilgiler de dikkate alınarak bu belge verilecektir.

Anılan Tebliğ ile tür olarak belirlenen amme alacaklarından mükellefiyet kaydı bulunmayanlar herhangi bir vergi dairesinden söz konusu vergilerden mükellefiyet kayıtlarının olmadığına ilişkin belgeyi almaları halinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılmaksızın gerekli ödeme/işlem yapılacaktır.

C- SAYMANLIKLAR TARAFINDAN “1993/6 TAHSİLÂT İÇ GENELGESİ” KAPSAMINDA HAK VE ALACAKLARIN ÖDENMESİNDEN ÖNCE

29.09.1993 tarihinde yayınlanan 1993/6 Tahsilât İç Genelgesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarından hak ve alacağı olan mükelleflere saymanlıklar tarafından ödeme yapılabilmesi için bu mükellefin kayıtlı olduğu vergi dairelerine borcu bulunup bulunmadığı sorulmakta, borcunun bulunması halinde vergi dairesi tarafından düzenlenen haciz bildirilerine istinaden mükellefin hak ve alacağından yeterli miktarda mahsup yapılarak vergi dairesi hesaplarına aktarılmaktadır.

İç Genelge’ye göre;

- Hak sahibinin vergi dairesi ile ödemeyi yapacak saymanlığın aynı il sınırları içerisinde olması halinde (2002/1 Tahsilât İç Genelgesi ile değişen tutar) 1.000 lirayı aşan ödemelerde,

- Hak sahibinin vergi dairesi ile saymanlığın bulunduğu illerin farklı olması halinde (2002/1 Tahsilât İç Genelgesi ile değişen tutar) 2.000 lirayı aşan ödemelerde,

saymanlıklar tarafından mükellefin bağlı olduğu vergi dairelerinden vergi borcu araştırması yapılması gerekmektedir.

Saymanlıkların mükellefin vergi borcu bulunup bulunmadığına ilişkin talepleri ile aynı sebeple mükelleflerin bizzat müracaatları neticesinde düzenlenecek belgelerin tanziminde vergi türü ve miktarı konusunda bir kısıtlama olmayıp, mükellef hakkında cebri takibat aşamasındaki bütün borçları dikkate alınarak işlem yapılması gerekmektedir.



III- DİĞER HUSUSLAR

Mükellefler vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesinden alacaklardır.

Mükellefler bu belgeleri vergi dairelerinden alabilecekleri gibi İnternet Vergi Dairesi içerisinde bulunan “e-Borcu yoktur” sistemini kullanarak da temin edebileceklerdir.

Mükelleflerin talebi aynı anda mükellefi olduğu vergi dairesinin bilgisayar sisteminde görülmektedir. Vergi Dairesince onay işlemine müteakip mükellefler kendi bilgisayarlarında ilgili belgenin çıktısını almak sureti ile belge almış olmaktadırlar.

Söz konusu belgenin internet üzerinden alınması halinde bu bilgisayar çıktılarının tekrar vergi dairelerine götürülerek imzalanması veya onaylanmasına gerek bulunmamaktadır (Yurt dışına çıkışlarda kullanılacak olanlar hariç).

Belgenin doğruluğunun teyidi, belgeyi isteyen kurum tarafından yine belge üzerinde sistem tarafından kodlanmış olan dilekçe numarası ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sitesinden sorgulanma imkânı bulunmaktadır.

Düzenlenecek belgelerde terk olanlar dahil daha önce mükellefiyet kaydı olan bütün vergi dairelerine ilişkin borç durumu gösterilecektir.

Bu belgeler tanzim edildiği tarihten itibaren 15 gün süre ile geçerli kabul edilecektir.

Saymanlıklar 1993/6 Tahsilat İç Genelgesi doğrultusunda mükellefleri vergi borcu getirmeye zorlamayacaklar, söz konusu yazıları ilgili vergi dairesinden saymanlıklar talep edeceklerdir.

Saymanlığın borç sorgusunun vergi dairesine ulaştığı günü izleyen ilk işgünü mesai saati sonuna kadar ilgili vergi dairesinden herhangi bir cevap gelmemesi halinde mükellefe ödeme yapılacaktır.



(*)
Gelir Uzmanı

([1]) 28.07.1953 tarih ve 5469 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

([2]) 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

([3]) 14.08.2007 tarih ve 26613 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

([4]) 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

([5]) 29.06.2008 tarih ve 26921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

B O L U S P O R ' U M
13-09-2009 02:48 PM
Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: