Hoşgeldin Misafir ! (GirişÜye Olun)

SİGORTALI İŞE GİRİŞ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN e-SİGORTA YOLUYLA İPTAL EDİLMESİ
Konuyu Açan Kişi: Y.ERCAN
Cevap Sayısı: 0
Görüntülenme Sayısı: 20751

Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
SİGORTALI İŞE GİRİŞ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN e-SİGORTA YOLUYLA İPTAL EDİLMESİ
Yazar Mesaj
Y.ERCAN
YÖNETİCİ
******
Mesajlar: 18,411
Tarih: May 2008
Üye no: 4845
Nerden: İstanbul
Rep Puanı: 87
Mesaj: #1
SİGORTALI İŞE GİRİŞ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN e-SİGORTA YOLUYLA İPTAL EDİLMESİ
I- GİRİŞ

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’(1)nda düzenlenen ve işverene yüklenen en önemli yükümlülük, sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgesinin e-Sigorta yoluyla Sosyal Güvenlik Kurumu’na belirlenen yasal süre içinde verilmesidir. Her ne kadar sigortalının işe başlamasıyla birlikte sigortalılığın zorunlu olarak başlayacağı ve Kanun’da yer alan sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak, azaltmak, vazgeçmek veya başkasına devretmek için sözleşmelere konulan hükümlerin geçersiz sayılacağı Kanun’un 92. maddesinde hüküm altına alınsa da bu durum işverenin çalıştırdığı sigortalıyı SGK’ya bildirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacaktır. Genel sağlık sigortalılığının başlangıcı, işsizlik ödeneğine hak kazanma ve emekli aylığının başlama tarihi gibi sosyal sigorta haklarını etkileyen en temel kriterlerin başında yer alan işten ayrılma tarihi, işverenin SGK’ya e-Sigorta yoluyla yapacağı bildirimle resmiyet kazanır. 5510 sayılı Kanun’un ilk halinde işten ayrılış bildirgesinin yasal süre içinde yapılmaması cezai bir müeyyideye bağlanmamış ancak 5838 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla(2) tek belge uygulaması başladığı için 3 Ağustos 2009 tarihinden sonra işten ayrılan sigortalılar için işten ayrılış bildirgesinin verilmemesi ya da süresi dışında verilmesi SGK tarafından idari para cezası uygulanmasını gerektirir yaptırıma dönüşmüştür.

Bu çalışmada, bildirim yükümlülüğü işverene verilen sigortalı işe giriş bildirgesi ve işten ayrılış bildirgesinin hatalı verilmesi halinde e-Sigorta yoluyla iptal edilmesinin veya güncellenmesinin biçimi irdelenecektir.

II- SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN VERİLMESİ

5510 sayılı Kanun’un 8. maddesine göre; işverenler çalıştırdıkları 4/a sigortalılarına ait sigortalı işe giriş bildirgelerini en geç sigortalılık başlangıç tarihinden önce e-Sigorta yoluyla SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. İşe giriş bildirgesi kural olarak istisnalar hariç olmak üzere en geç sigortalının işe başlamasından bir gün önce verilir. Kanun hükmüyle işverene, işçiyi daha çalıştırmaya başlamadan önce bildirimde bulunma yükümlülüğünün getirilmesi, 1 Ocak 2000 tarihinden önce var olan düzenlemenin (bir aylık sürede bildirim) yarattığı boşluktan yararlanmaya çalışan kimi işverenlerin, denetim esnasında çalışanın yeni işe alındığını, bir aylık bildirim sürelerinin henüz dolmadığını ileri sürerek sigortalıları mümkün mertebe geç bildirme alışkanlıklarını sürdürmeyi engellemeye ve böylece sigortalının en tabii hakkı olan sosyal güvenceleri sağlama yanında SGK’nın prim kaybını önlemeye yöneliktir(3).

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’(4)nda değişiklik yapan 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu(5) ile başlatılan bu yöntemin 5510 sayılı Kanun’da da benimsendiği ve sigortasız işçi çalıştırmanın önlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Belirtelim ki; Kanun’da sayılan istisnalar dışında, bildirgenin verilmesi gereken son günün tatile rastlaması halinde işe giriş bildirgesi tatili takip eden ilk iş gününde verilebilir(6).

III- İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN İPTAL EDİLMESİ VEYA GÜNCELLENMESİ

İşverene sigortalıyı daha işe başlatmadan önce SGK’ya bildirme yükümlülüğü getirilerek sigortalının sosyal güvence, SGK’nın prim kaybına uğramasına önlenmek istenmişse de bildirimi yapılan işçinin herhangi bir nedenle işe zamanında ya da hiç başlamaması halinde ortaya bazı sorunların çıkacağı açıktır. Bu konuyla ilgili olarak Kanun’da açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, böyle bir durumda; işçi işe hiç başlamadığında, işverence durumu belirten ve verilmiş olan işe giriş bildirgesinin iptaline ilişkin bir yazının verilmesi, işçi işe giriş bildirgesinde belirtilen tarihten daha sonraki bir tarihte işe başladığında ise, işverence ilk verilen işe giriş bildirgesinin tarihinin düzeltilmesi talebini içeren bir yazının ilgili SGK birime verilmesi gerekir(7). Talep yazısına işyeri çalışanlarının da imzasını taşıyan bir tutanağın eklenmesi isabetli olur.

İşveren ya da yetki verdiği kullanıcı tarafından e-Sigorta yoluyla verilen sigortalı işe giriş bildirgesinde, işe başlama tarihinin yanlış yazılması, sigortalılık koluna ait kodun yanlış seçilmesi gibi nedenlerle işe giriş bildirgelerinin hatalı verilmesi halinde bildirgenin düzeltme amaçlı güncellenmesi ya da iptal edilerek yeniden verilmesi artık mümkündür. Daha önce işyeri için denetim gerekçesi sayılan (teftişe tabi tutulan) işe giriş bildirgesi tarihinin değiştirilmesi talebinin e-Sigorta yoluyla değiştirilebilir olmasının çok isabetli ve yerinde bir uygulama olduğunu söyleyebiliriz.

Özellikle belirtmemiz gerekir ki; e-Sigorta yoluyla yapılacak sigortalı işe giriş bildirgesinin iptali ancak bildirgenin verildiği gün içinde yapılabilmektedir. İşlemin yapıldığı gün içinde sigortalı işe giriş bildirgesi iptali yapılmadığı takdirde e-Sigorta yoluyla iptal yapma imkanı ortadan kalkmaktadır. Bu durumda iptal talebinin dilekçe ile kağıt ortamında SGK birimine yapılması gerekir. “İşe Giriş Tarihi” ve “Sigorta Kolu” bilgileri bildirgenin verildiği gün içerisinde, yaşlılık aylığı alan sigortalılar için ise “Sigorta Kolu” bilgisi işe giriş tarihinin bildirildiği ayın 12’si ile ayın sonuna kadar güncellenebilmesi mümkündür.

Örnek-1: işveren (A), 4 Haziran 2010 tarihinde e-Sigorta yoluyla verdiği işe giriş bildirgesinde 05.06.2010 tarihinde işe başlaması öngörülen sigortalı (B)’nin işe giriş tarihini sehven 06.05.2010 yazmışsa, ya işlemi yaptığı gün olan 4 Haziran 2010 tarihinde saat 23.59’a kadar e-Sigorta yoluyla “işe giriş bildirgesi iptal” menüsü yardımıyla işe giriş bildirgesi iptalini yapıp doğru bilgileri içerir yeni bir işe giriş bildirgesi verecek ya da aynı gün içinde işe başlama tarihini düzeltmek için “işe giriş bildirgesi güncelleme” menüsü yardımıyla hatalı işe başlama tarihini düzeltecektir.

IV- İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN VERİLMESİ

Sigortalılığı sona eren diğer bir ifade ile işten ayrılan sigortalıların bildirimi tıpkı işe giren sigortalıların bildirimlerinin yapılmasında olduğu gibi işverene yüklenmiş bir ödevdir. Bu ödev daha önce İş-Kur’a verilen işten ayrılış bildirgesi ile yerine getirilirken 3 Ağustos 2009 tarihinde tek bildirge sistemine geçildikten sonra işten ayrılış bildirgesi SGK’ya, e-Sigorta yoluyla sigortalının işten ayrıldığı tarihten itibaren 10 gün içinde verilmeye başlanmıştır. İşten ayrılış bildirgesinin verilmemesi ya da süresi dışında verilmesinin müeyyidesi ise 1 asgari ücret tutarında idari para cezası olarak belirlenmiştir.

Naklen ve hizmet akdi ilişkisi sona ermeden aynı işverenin kurumun aynı ya da başka merkezinde tescil edilmiş diğer işyerinde çalışan sigortalılar için işten çıkış bildirgesinin verilmeyeceğine ilişkin 5510 sayılı Kanun’da ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’(8)nde (SSİY) bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak hazırlanan taslak halindeki SSİY’nin 25. maddesinde, “Naklen ve hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin aynı ya da başka ünitede tescil edilmiş diğer bir işyerinde çalışmak üzere işten ayrılanlar için veya işyerinin aynı il içinde başka bir ünitenin görev bölgesine nakledilmesi halinde eski işyeri numarası üzerinden yasal süresi dışında verilen sigortalı işten ayrılış bildirgesi de süresinde verilmiş sayılır.” denilmek suretiyle işten ayrılış bildirgesinin verilmesinin gerekli olduğu ancak yasal süre dışında verilmesi halinde ceza uygulanmayacağına hükmedilmiştir. Yeni SSİY’deki yerinde bu düzenleme ile yasal bir boşluğun doldurulacağını özellikle belirtmeliyiz.

V- İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN İPTAL EDİLMESİ VEYA GÜNCELLENMESİ

Çalışma hayatının bütünlüğü içerisinde işine son verilmesi öngörülen ve e-Bildirge yoluyla işten ayrılış bildirgesi verilen işçinin kısa bir zaman dilimi içerisinde tekrar işine dönmesi her zaman rastlanan bir durumdur. Yine işveren tarafından işten ayrılış bildirgesine işten ayrılma tarihinin hatalı yazılması halinde e-Sigorta yoluyla verilen işten ayrılış bildirgesinin düzeltme amacıyla güncellenmesi ya da bildirgenin tamamen iptal edilmesi mümkündür.

İşten ayrılış bildirgesinin e-Sigorta yoluyla iptali ancak bildirilmiş olan işten çıkış tarihinden itibaren 10 gün içerisinde veya işten çıkış tarihinin ne olduğuna bakılmaksızın işten ayrılış bildirgesinin verildiği gün içerisinde yapılabilir. e-Sigorta yoluyla verilen işten ayrılış bildirgelerinde, işten ayrılış tarihinin hatalı yazılması halinde, bildirgenin işten ayrılma tarihi açısından güncellenmesi mümkün olmadığı için işten çıkış tarihi hatalı yazılan işten ayrılış bildirgesinin önce iptal edilmesi sonrasında doğru bilgileri içerir yeni bir işten ayrılış bildirgesinin verilmesi gerekir.

Örnek-2: İşveren (A), 15 Haziran 2010 tarihinde e-Sigorta yoluyla verdiği işten ayrılış bildirgesine, 10.06.2010 tarihinde işten ayrılan sigortalı (B)’nin işten ayrılış tarihini sehven 10.05.2010 yazmışsa aynı gün olan 15 Haziran 2010 tarihinde e-Sigorta yoluyla işten ayrılış bildirgesi iptal işlemini yapabilir. Eğer işveren işten ayrılış tarihini sehven 11.06.2010 olarak yazsaydı iptal işlemini en geç 21 Haziran 2010 tarihine kadar (10 gün içinde) yapabilecekti.

VI- SONUÇ

İşveren ya da yetki verdiği kullanıcı tarafından e-Sigorta yoluyla verilen sigortalı işe giriş bildirgesinde, işe başlama tarihinin yanlış yazılması, sigortalılık koluna ait kodun yanlış seçilmesi gibi nedenlerle işe giriş bildirgelerinin hatalı verilmesi halinde bildirgenin düzeltme amaçlı güncellenmesi ya da iptal edilerek yeniden verilmesi mümkün hale gelmiştir. Ancak işe giriş bildirgesi en geç sigortalının işe başlamasından bir gün önce verilebilmektedir. İşe giriş bildirgesi iptali işleminin ancak bildirgenin verildiği gün içinde yapılabildiği dikkate alındığında, bildirimi yapılan işçinin herhangi bir nedenle işe zamanında ya da hiç başlamaması halinde ortaya bazı sorunların çıkacağı açıktır. Bu nedenle işe giriş bildirgesi iptal işleminin, e-Sigorta yoluyla, bildirgenin verildiği aynı gün içinde veya sigortalının işe başlama tarihine kadar yapılmasının önünün açılması hem işverenleri rahatlatacak hem de SGK’nın iş yükünü azaltacaktır.

* Sosyal Güvenlik Kurumu Başmüfettişi, İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdür Yrd., ÇEKO Bilim Uzmanı
** İstanbul Sosyal Güvenlik Müdür Danışmanı, Doktora Öğrencisi, SGK Kontrol Memuru
(1) 16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 28.02.2009 tarih ve 27155 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) A. Can TUNCAY - Ömer EKMEKÇİ, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Beta Yayınevi, İstanbul 2005, s. 236
(4) 29.07.1964 tarih ve 11779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 08.09.1999 tarih ve 23810 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun ismi çok uzun olduğu için öğretide kısaca İşsizlik Sigortası Kanunu olarak değerlendirilmektedir.
(6) Pazar ve Pazartesi işe başlayan işçilerin işe giriş bildirgeleri Pazartesi günü, son günün mali tatile rastlaması halinde tatili takip eden 7. gün sonuna kadar verilebilir.
(7) TUNCAY - EKMEKÇİ, age, s. 238
(8) 28.08.2008 tarih ve 26981 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

SİGORTALI İŞE GİRİŞ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN e-SİGORTA YOLUYLA İPTAL EDİLMESİ
BAŞLIKLI MAKALENİN TÜM YASAL HAKLARI
Yazarı : Murat GÖKTAŞ/ Murat ÖZDAMAR ' a ait olup Yaklaşım Dergisi 2010 Haziran Sayı 210 da yayınlanmıştır.

Muhasebe ve Mevzuat Grubu

Hüseyin Ust Mevzuat Forumu Facebook Sayfası

Kişisel Blog Sayfam
01-06-2010 01:55 AM
Web Sayfasını Ziyeret Edin Tüm Mesajlarını Bul Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 



Forum'a Git: